Het aardige van festivals is dat ze je soms op andere plekken brengen dan je gewend bent, ver van de traditionele concertzalen en schouwburgen. 'Puccini Passionel', op de slotavond van het Amsterdamse Grachtenfestival werd opgevoerd in het theater van M-Lab.
Er viel wel wat te knorren op de productie maar met het overduidelijke enthousiasme van jonge musici en theatermakers en de keuzes voor het repertoire werd het toch een leuke avond.
Het verslag staat op Place de l'Opera
Het Amsterdams Grachtenfestival is de laatste jaren gegroeid en biedt tegenwoordig een enorm aanbod van concerten en optredens op allerlei locaties in Amsterdam, binnen en buiten de grachten.
Karin Strobos foto: Keke Keukelaar
Een van de programmaonderdelen waar ik heel graag heenging was het optreden van Karin Strobos, die begeleid door Else Sterk een recital gaf in het Compagnietheater. Strobos is het stadium van het veelbelovende jonge talent nu wel voorbij, ze was de laatste jaren de getalenteerde mezzo in een aantal producties van Opera Zuid en een ‘invalster’ bij De Nederlandse Opera met een onbetwist hoge gunfactor in Der Rosenkavalier. Volgend jaar gaat ze naar Essen voor een vast engagement bij de opera daar.
Het was buiten warm, de gracht lag er mooi bij en de terassen zaten vol. Maar ik had het binnen zeer naar mijn zin bij de veelzijdigheid van Karin Strobos. Hier staat het verslag van die middag van vrijdag 17 augustus.
Het Delft Chamber Music Festival valt, begin augustus, middenin de vakantie, en dat zal wel de reden zijn dat ik er nog nooit was geweest. De locatie, de sfeer en de kwaliteit van muziek en organisatie waren een aangename verrassing.
Op de overdekt binnenplaats van museum het Prinsenhof werd van 3 tot 11 augustus heel veel muziek gemaakt. Bijzonder was het concert op de eerste festivalavond. Instrumentaal, onder andere door festivaldirecteur Liza Ferschtman en cellist Sebastian Klinger en vocaal, door Robert Holl met begeleider Rudolf Jansen.
De in Rotterdam geboren Robert Holl werd in januari van dit jaar ziek en moest stoppen met de voorbereiding van zijn rol als Prins Joeri in de De legende van de onzichtbare stad Kitjesj bij De Nederlandse Opera. In Delft was hij voor het eerst weer te horen.
Het verslag van die avond staat hier op Place de l'Opera.
In Delft startten ook de gesprekken rond optredens van sopraan Judith van Wanroij. In Delft deed ze Ravel, de drie liederen van de cyclus Sheherazade en enkele weken later in Amsterdam een optreden met het Trio Peter Beets. Het waren leuke gesprekken met een enthousiaste professional die met haar jazz-avontuur prachtige muziek liet ontstaan.
De podcast van het item met Judith van Wanroij is via iTunes te downloaden of hier te beluisteren op Place de l'Opera.
Zo kort na het North Sea Jazzfestival zat de jazz nog in mijn hoofd. Het optreden in de Robeco-serie in het Concertgebouw, midden in een totaal verregende week, was mooi, maar braaf. Sopraan Johannette Zomer en het herenkoor The Gents brachten repertoire van George Gershwin. Het was muziek op niveau, maar de jazzpolitie hoefde niet in te grijpen. Klassieke musici die jazzy gaan doen, het is wel vaker een riskante beweging. De uitvoerenden in het Concertgebouw kozen overigens vooral voor een klassieke aanpak. Ik had moeite met die keuze, omdat de verjazzte muziek van Gershwin vaak zoveel spannender is.
Aan het eind van de avond werd de nieuwe cd van deze combinatie gepresenteerd.
De recensie van het fraaie maar brave concert staat op Place de l'Opera.
Hoe verleidelijk het ook is om drie dagen North Sea Jazz te doen, het is wat veel. Het lot van de bezoeker is nou eenmaal dat het aanbod vele malen groter is dan je aankan.
Dag twee sloeg ik over, met een paar hele grote namen in de programmering als Rufus Wainwright en Betty Wright. Het optreden van die laatste was wel erg speciaal, zo bleek uit de tv-uitzending van de NTR.
Zondag 8 juli 2012, dag 3: van Schubert tot Rumer
De allerleerste act van dag 3 was de big band van Artez, de kunstopleiding in Arnhem. Een -jawel- jazzversie, geinspireerd op de cyclus Winterreise van Schubert. Net wat teveel pretentie, vond ik, mijn geduld was snel op bij de sympathieke studenten dus ik wandelde naar de Amazon, voor het plus-concert van alweer een legende. Het cliché van de jazz-legende slijt wat met al die grote namen, maar Tony Bennet is wel de verpersoonlijking van de generatie crooners als Sinatra, Crosby en Dean Martin. Bennet (1926) maakt deze zomer een intensieve tournee door Europa.
Tony Bennet op North Sea Jazz
Het concert werd geopend door dochter Antonia, die enigzins onverwacht het podium betrad. Geen zangeres die veel indruk maakte. Dat deed vader Tony wel, die na twee nummers de microfoon overnam. Hij swingde, zong, deed een dansje en bracht een heel aangenaam programma van oud en nieuw repertoire.
De weg naar de Hudson-zaal was kort en dat gaf de mogelijkheid het begin van het concert van het Brad Mehldau Trio mee te maken. Bijzonder dat de niet geringe hoeveelheid stoelen in de zaal en op de tribune stampend vol zaten met liefhebbers van de complexe pianomuziek van de in Amsterdam wonende pianist.
Door mijn eigen dommigheid zat ik flink wat tijd in de Maaszaal, op tijd voor Amos Lee. Ik had me verheugd op de leuke liedjes van de singer-songwriter die vaak uit mijn iPod schallen.
Amos Lee in de Maaszaal
Pas na een half uur begon ik me te realiseren dat ik niet bij Amos Lee had moeten zijn, maar dat die echt leuke liedjes van Jason Mraz zijn. En die was niet op North Sea Jazz. Een 'senior-moment' heet zoiets tegenwoordig.
Janelle Monae in de Nile
Het optreden van nieuwe jonge ster Janelle Monae in de Nile maakte alles goed. Ik stond behoorlijk vooraan bij de show, die met veel energie en veel takke-herrie de zaal in werd geslingerd. Het was niet zo heel veel anders dan vorig jaar, toen ik na 3 minuten al besloot dat ik fan was van miss Monae. Er kwam dit jaar geen nieuwe plaat van haar uit, maar live is ze zo leuk en zo dynamisch.
In deze korte video een fragment van de Monae-hit 'I am alive'
In alles was de overgang naar het volgende optreden mega. Van de gigantische Nile naar een kleine zaal die duidelijk op andere dagen voor congressen gebruikt wordt, de Madeira.
Benny Golson
Op het podium een Nederlands trio met Rob van Bavel (piano), Joris Teepe (bas) en John Engels (drums). Ervoor Benny Golson, niet veel minder dan een jazzlegende. Hij speelde met Art Blakey in de Jazzmessengers in de formatie die Moanin' en Blues March op de plaat zette. Moanin' zit nog ergens in mijn collectie op een Blue Note-singletje.
Golson is een eindje in de tachtig, en heeft veel gemaakt. Daar mag hij graag over vertellen. Veel vertellen. Heel veel. Ik denk dat het zijn manier is om de energie van het spelen wat te verdelen. Niet alle verhalen over zijn ervaringen in de jazz waren even spannend. Maar de dag dat hij in New York stond en daar, repeterend met andere musici, het bericht kreeg dat trompettist Clifford Brown was verongelukt, nog maar 25 jaar oud, dat is wel een bijzonder verhaal. De ode, 'I remember Clifford', die Golson later schreef is een klassieker geworden in het jazz-repertoire. Er zijn veel instrumentale versies, maar ook de vocale was een succes, er zijn onder andere uitvoeringen van Carmen, Sarah en Dinah.
Dit is een oudere opname, uit 2005, met Golson en pianist Cedar Walton
En toen was er aan het einde van de avond weer zo'n keuze. Ga ik naar Archie Shepp, die in de jaren '60 en '70 zo toonaangevend was met onder andere een beroemde lp, Blasé, op het exclusieve BYG-Aktuell-label. Maceo Parker, dat kon ook. Wel lekker maar na deze lange muziekdag wat té.
Rumer, de Britse zangeres die zoveel gemak en last heeft van het feit dat haar stem erg lijkt op die van Karen Carpenter. Ze sloot de avond af in de Amazon. Beetje verlegen, en ze had merkbaar last van de mensen in de zaal die wegliepen of binnenkwamen. Op festivals is er veel geloop, dat zegt nooit zoveel over de kwaliteit van het optreden. Daar moet je als artiest tegenkunnen. Rumer moet dat nog leren, ze is vrij jong.
Rumer in de Amazon
Ik vind haar muziek, beetje ijl en heeeel easy, heel aangenaam om te horen. Ze zong mooie liedjes van haar eerste cd, waaronder 'Slow' en 'Aretha', haar ode aan de Amerikaanse soulzangeres.
Een hoofd vol muziek, een kop vol indrukken en hier en daar een bonkje in de hersens van de vele muziek. Het was weer een mooi festival.
Het was er weer tijd voor. Het vorige North Sea Jazz festival was al weer een jaar geleden en ik had zin in de lawaaiige hectiek van de ongeveer 1000 musici die de festival-programmering vullen in een niet te overzien aantal zalen en concerten. Er veranderen ieder jaar details in de organisatie, meestal zijn dat verbeteringen in de routing enzo en soms is er afscheid genomen van een element (de programma-lanyards zijn dit jaar afgeschaft) maar veel is heel erg hetzelfde.
Alweer het zevende jaar in Rotterdam, dat lijkt iedereen prima te bevallen. Fietsafstand voor zoveel moois, dat is de luxe van wonen in 010. Als je even op een strategische plek gaat staan, tijdens het festival, en je kijkt wie er aan je voorbijtrekken, dan wordt duidelijk hoe enorm gemengd het publiek van dit festival is, met alle leeftijden en kledingstijlen. Hoewel een dagkaart niet echt goedkoop is - en je om die kaart te mogen kopen nog eens 10 % toeslag betaalt als 'reserveringskosten'- trekt het festival een breed publiek. Er zal ook dit jaar wel weer discussie komen over de mix tussen jazz en andere muzieksoorten, maar die is er elk jaar.
Vrijdag 6 juli 2012, dag 1: Legendes en jong grut
De dag begon al meteen mooi. Bram Stadhouders, een originele musicus, kreeg een compositieopdracht van het MCN en maakte een werk voor gitaar, toetsen en drums, en voor acht leden van het Nederlands Kamerkoor. Spannend om volkomen onbekende muziek te gaan horen, waarvan je een vage verwachting hebt maar waarbij de combinatie verrassend zou worden. Stadhouders schreef ijle koorklanken, die met zichtbaar plezier werden gezongen door de leden van het Nederlands Kamerkoor.
Twee werelden kwamen samen op het podium van de Madeira-zaal en dat gaf een mooi resultaat. Het Kamerkoor is de wereldtop in vocale muziek en hun aanwezigheid op het festival was echt bijzonder. Zulke instant-fusies wil ik wel vaker zien. Een paar leden van het Kamerkoor staan aanstaande dinsdag alweer in het Concertgebouw voor muziek van The Fairy Queen van Purcell. Een tijdreis.
Nog zo'n monument van Nederlandse muziekcultuur, het Metropole Orkest, speelde in de Amazon, die heel vol zat voor het orkest en voor artist-in-residence Joshua Redman. Met wat zangeressen die duetten deden met de tenorist deed de muziek me denken aan de tijd dat 's avonds heel laat op de radio Metro's Midnight Music klonk. Het wekelijkse radioprogramma bestond uit opnamen van het orkest met allerlei grote namen uit de jazz. Joshua Redman blies lyrische lijnen en deed op momenten denken aan Stan Getz, niet de slechtste om mee vergeleken te worden.
Via de Fastlane, zo heet een van de verkeersaders die bezoekers wat sneller het gebouw laat doorkruisen, waren we mooi op tijd in de Hudson. Zo'n moment dat op veel afleveringen van het NSJ wel eens voorkomt, als een echte jazz-legende op het podium staat. Hier was nog meer aan de hand. Pianist McCoy Tyner maakte in de jaren '60 deel uit van het kwartet van John Coltrane. Tyner (1938) had het daarna niet altijd makkelijk, het verhaal gaat dat hij in de jaren '80 taxichauffeur was in New York. Het optreden was extra bijzonder omdat saxofinist Ravi Coltrane deel uit maakte van het kwartet.
Ravi was pas twee toen zijn vader John overleed in 1967. Zijn moeder was pianiste Alice Coltrane, die een paar jaar geleden overleed en met platen als 'Ptha the el Daoud' een eigen naam vestigde in de jazz. Tyner was vitaal, Coltrane was bescheiden en had eerlijk gezegd ook wel enige reden daarvoor. Hij maakte muzikaal niet veel indruk met bloedeloze soli. Echt indrukwekkend was dat Tyner en hij tijdens het optreden een stuk van vader John speelden.
Lichte haast, die beloond werd, om in de Nile te komen. Daar speelde Van Morrison een hele prima set. Hoed, zonnebril en een dik pak, Morisson mag zijn ware ik graag verstoppen. maar hij was goed gemutst. Dat wil wel eens anders zijn, zoals die avond in Carré, een jaar of 10 geleden, toen hij zijn muziek speelde maar tijdens het hele concert niet liet merken dat hij zich bewust was van de aanwezigheid van publiek.
Ik was nog niet binnen, ergens hoog op een tribune, viel net binnen toen Moondance klonk, een stokoud nummer dat nooit gaat vervelen. Er was een korte storing in het geluid maar zelfs daar leek Van zich niet niet echt aan te storen. Wonderlijk hoe goed zijn stem, die hij gebruikt op een manier waar elke klassieke zanger zou gruwen, nog klinkt na al die jaren on the road.
Van de stampvolle Nile met Van Morisson kon je per roltrap naar de Madeira, ook heel vol. Tot in de gangpaden zaten de fans van jazz-diva Rita Reys. Niet een afscheidsconcert, zoals een krant meldde, maar het optreden van de inmiddels tegen de 90 lopende zangeres trok veel bezoekers. Fysiek en vocaal nog behoorlijk vitaal en verder ook her usual self.
Een sneer naar haar begeleider op piano, de briljante Peter Beets ('ja dat was een E-tje he.....'), schmieren met de andere begeleiders, met wie ze er geen genoeg van kon krijgen om te klagen over de warmte. Geen leuke mevrouw om mee te weken, lijkt me. Miss Reys deed het muzikaal verder prima, haar repertoirekeuze ging van bekend (Love for sale van Cole Porter) naar minder bekend (When sunny gets blue van Nat King Cole).
We stonden buiten, bij te komen van de cocktails die Rita muzikaal serveerde, maar rust kwam er niet. Bij de half open Mississippi meldden zich op het podium een aantal heren uit New York, de begeleiders van Samuel Bazawule (een Ghanees die naar New York verhuisde in 2001). Binnen no time was het feest bij Blitz The Ambassador, zoals Bazawule on stage heet met zijn begeleidingsband Embassy MVMT. In hoog tempo stortten de heren een aangename lawine tyfusherrie over het publiek uit, een mix van hiphop, jazz, soul en funk. Alsof je achterelkaar 3 blikjes Red Bull achterover slaat. Maar dan lekkerder.
Het begon met jong grut, via legendes naar grut en het eindige met de jonge legende, Nile Rodgers. Niet heel gezond meer, maar buitengewoon goed in vorm met een band die de oude tijden van Chic deed herleven. Zijn mega-successen uit de periode eind jaren '70 - begin jaren '80 kwamen voorbij in een set die de Nile even verbouwde naar Studio54 in New York. Niet helemaal die sfeer qua gebouw, maar muzikaal was het een onafzienbare rij hits van Chic, zoals Le Freak en Good Times en die van Sister Sledge, zoals We are family en de klassieker He's the greatest dancer :
Het duo Bernard Edwards en Nile Rodgers maakte voor heel veel anderen hits, die klonken ook. Let's dance, van Bowie, en Like a virgin van Madonna. En toen was het klaar. Zondag nog een dag.
Hij zal wel zonder al teveel nadenken zijn gemaakt, de functie om op Facebook een bericht te onderstrepen door het te 'liken'. Daar hoort dan een opgestoken duim bij. In het Nederlands is het: 'vind ik leuk'. Het paste vast niet bij de Amerikaans blijmoedigheid van de ontwerpers van de Facebook-site om opties op te nemen als: 'horrible' of 'immoral', te vertalen met 'vind ik verschrikkelijk' of 'vind ik goor'.
Ongetwijfeld alleen daarom staat het wat raar, de reactie op Facebook door de beroemde Britse muziekjournalist Norman Lebrecht, onder mijn artikeltje over het overlijden van Evelyn Tear.
Het was mooi, het was zo ongeveer wel wat er te verwachten was en het was een wonderlijke mix. Gisteravond sloot het Holland Festival met een avond vol contrasten. Eerbiedwaardige gasten, van een net-gepensioneerde onderkoning tot een kroonprins met echtgenote, een Brusselse euro-commissaris en niet de minsten uit de categorie 'captain of industry' vulden de wandelgangen van het Concertgebouw. Op het podium keurige orkestleden in rok die zo op het eerste oog en oor niet afweken van wat je mag verwachten van een avond Concertgebouw.
Maar veel was er anders. Gustavo Dudamel bracht voor het eerst zijn Simón Bolívar Symphony Orchestra of Venezuela naar Nederland. Dat orkest bestaat uit voormalig deelnemers aan El Sistema, het muziek-educatieprogramma dat heel veel kinderen in Venezuela laat kennismaken met klassieke muziek, en dat zeker niet alleen voor de upper-class werkt. Dudamels bezoek aan Nederland bracht weer veel aandacht in de media voor dit bijzondere project van José Antonio Abreu. Die ontving voor zijn werk de Erasmusprijs in 2010 uit handen van prins Willem Alexander, ook in het Concertgebouw.
Een uitverkochte zaal, een live-radiouitzending, de eerste eigen internetstream door het Concertgebouw, opname voor snelle tv-uitzending later op de avond en vertoning op een scherm in het Oosterpark, de muziek van de Venezolanen viel op donderdag 28 juni niet te missen.
De avond opende met Rituales Amerindios van Esteban Benzecry. Het stuk schreef de Frans-Argentijnse componist speciaal voor Dudamel, het ging in 2010 in première. De parallel met Le Sacre van Strawinsky was hoorbaar, opwindende ritmes en een aangename drukte op het podium. De componist was zelf aanwezig in de zaal. Na de pauze klonk Eine Alpensinfonie van Richard Strauss. Het leek me een opmerkelijke keuze. Een hyper-Europees stuk, dat in de handen van orkesten uit deze regio vaak een mooie balans krijgt in de 22 deeltjes die onhoorbaar in elkaar overgaan en die samen een bergbeklimming vormen, van de ochtend tot de avond. Wat de Venezolanen ervan maakten was niet slecht, maar het leek me niet het ideale repertoire voor dit orkest vol energie, passie en ritme. Het klonk niet altijd even mooi, al bleek vanmorgen vroeg bij het bekijken van de tv-opname dat het daar meer gebalanceerd was en de orkestklank beter was dan waar ik zat in de zaal.
Net zo voorspelbaar als aangenaam was de uitgelaten sfeer die in en na het donderende applaus ontstond. Een toegift vol tango-achtig ritmes werd gevolgd door de Mambo uit Bernsteins West Side Story. Toen kookten podium en zaal en ontstond er een zorgeloze uitgelatenheid die je niet zo vaak meemaakt in het Concertgebouw, in het Holland Festival, en in de kunst in het algemeen.
In Frankrijk, nou ja, in het zuiden dan, is het heel gewoon. Openluchtvoorstellingen, die gegarandeerd door kunnen gaan omdat het er altijd mooi weer is. Of lijkt. Ik heb mooie herinneringen aan de Arena van Fréjus, aan de Grand Parade du Jazz in Nice, waar in de buitenwijk Cimiez de oude Romeinse nederzetting het decor vormde voor een optreden van jazz-zanger Mel Tormé.
Maar ook daar gaat het wel eens mis. In Orange, in de Romeinse arena, programmeren ze ieder jaar toch maar voor de zekerheid een reserve-datum voor alle operavoorstellingen.
Bij 'Opera in het Park' in Amsterdam, afgelopen maandag 25 juni, was het weer ongeveer zoals vorig jaar: beetje dreigend, droog en niet helemaal een volop zomers-zwoele avond waar je op hoopt.
Maar het was goed te doen, ook omdat de voorstelling die rechtstreeks vanuit het Muziektheater kwam, buitengewoon de moeite waard was. Een week geleden zag ik Parsifal al in de zaal, maar met een tv-registratie die zoveel details liet zien, was er echt veel nieuws te beleven.
Het zal nog wel heel lang duren voor er in de opera, net als in de popmuziek, grote schermen komen naast het podium die de close-ups van de zangers tonen. Maar ik moet zeggen dat ik van het acteren van Petra Lang als Kundry veel meer meekreeg via de tv-regie. Zoals vaak was de camera-regie naar mijn smaak iets te close, met weinig totaalshots. De omkering van de bergen na de eerste scene, waar ineens heel veel graalridders op het toneel staan, werkte in de zaal wel, al kraakte het decor wat uitbundig achter het gesloten doek. Op het scherm was die scene minder indrukwekkend.
Dirigent Iván Fischer kwam in delen waar het doek dicht was uitgebreid in beeld en dat was een mooi plaatje. Hij was in zijn aanpak een tikje zuinig met effect en zo bleek hij bij het dirigeren ook te kijken.
Opera, ook klassieke opera van bijvoorbeeld Puccini, lijkt altijd heel oud, maar is dat niet altijd. De opera Madama Butterfly ging in 1904 in première in Milaan, dat is nog maar dik honderd jaar geleden. En het verhaal van de Amerikaanse marinier die in Nagasaki met zijn schip aanlegt en een affaire krijgt met Cio-Cio-San heeft ook iets actueels. Het verhaal van Butterfly diende als basis voor de musical Miss Saigon, die ik ooit in Londen zag in een West End-productie waarin alles klopte.
De Engelse Royal Opera maakte begin dit jaar een 3d-video van hun Madama Butterfly en die is nu een paar weken op zondag te zien in de Wolff-bioscopen, waaronder Cinerama in Rotterdam.
Foto Royal Opera House - Ollie Upton
Een zondagochtend met een plastic bril op in de bioscoop, dat heeft iets merkwaardigs. Toch was ik helemaal niet ontevreden over vooral de muziek door het orkest van het Royal Opera House Covent Garden en de solisten, James Valenti als Pinkerton en Liping Zhang als Butterfly. De regie van Moshe Leiser was statisch en leek niet erg geschikt voor een 3d-versie. De extra mogelijkheden daarvan zijn maar beperkt te benutten in een toneel-uitvoering als deze. Ik had twee dimensies ook best genoeg gevonden.
In het schema van een druk bezette zangeres is niet veel ruimte, en zeker niet als de repetities van een voorstelling begonnen zijn. Toch maakte Rosanne van Sandwijk, die vorig jaar indruk maakte met haar Dido in de opera van Purcell, tijd voor een gesprek. Niet het drukke café naast het Muziektheater maar de stille binnentuin van de Hermitage bleek een goede plek voor een gesprek zonder al teveel achtergrondgeluid.
De opera 'Parsifal' van Richard Wagner gaat komende dagen in première in Amsterdam. De mezzo sopraan zingt daarin de rollen van Knappe en Blumenmmädchen.
Het gesprek staat als podcast online op Place de l'Opera.
Het einde van de Operadagen Rotterdam viel deels letterlijk in het water. De geplande openluchtmiddag op de Koeweide in Crooswijk moest vervallen vanwege de regen. Jammer voor alle amateur-opera- en smartlappenzangers.
Op dag 5 zat het nieuwe Luxortheater redelijk vol bij een eenmalige voorstelling van het ensemble uit Bordeaux dat 'Les Enfants Terribles' van Philip Glass heeft geensceneerd. Mooie voorstelling met een slim decor, prima rollen en een verhaal dat me niet veel zei.
Les Enfants Terribles
foto: Frédéric Desmesures
Dag 6 bleek het voor de organisatie niet makkelijk om de op zich interessante voorstelling 'The Tyrant' te verkopen. Een offensief op Radio 4 werkte wellicht enigzins, maar het idee dat je achteraf mocht bepalen wat je ervoor over had, sprak me niet erg aan. Theater op no-cure-no-pay-basis.
Een wat erg politieke regisseur Michael Hunt hield een inleiding, welbespraakt en zeer ervaren. De productie zelf bleek veel abstracter dan ik verwachtte op grond van de inleiding en maakte echt indruk.
De grote ster van het festival, Magdalena Kožená, was donderdag, dag 7, een klein radertje in een geheel dat onder maestro Nézet-Séguin glom en straalde in de grote Doelenzaal. Ravel kreeg een indrukwekkende uitvoering.
Opera Buffa
foto: Phile Deprez
Geen goed idee om de voorstelling Opera Buffa op dag 8 alleen te bezoeken, maar dat kwam zo uit. Wel iets om naar toe te gaan, ook als je niet zo ervaren bent als opera-luisteraar.
De laatste dag deed collega Rudolf de recensie en bezocht ik nog even de eindborrel met een behoorlijk tevreden festivalorganisatie.
Het 'dossier' met de links naar alle verhalen over de Operadagen Rotterdam 2012 staat rechts op deze pagina.
Dat de Prinses bij de presentatie was, maakte me niet zo heel veel uit. Al was het wel bijzonder. Maar een productie van Opera2day met scholieren van het Montessori Lyceum in Den Haag, met een groot element Facebook, met een Nederlandse zanger, Martijn Cornet, in een hoofdrol van een verder Argentijnse cast en met voorstellingen in Buenos Aires, Den Haag en Rotterdam, dat was reden om te gaan kijken.
En dankzij journalistieke interesse trof ik opgewonden scholieren, docenten en beveiligers, een jonge collega van een journalistenopleiding en een kick-off van de opera.
De jonge collega schreef op haar blog ook over de oudere collega - ik kom zelden voor in blogs van anderen, dus het was een eer - en de hectische middag leverde een verhaal op voor Place de l'Opera en plannen voor meer aandacht aan dit opmerkelijke initiatief.
Don Giovanni (Martijn Cornet) skypt met Leporello en enkele dames
Het jaarlijkse festival Operadagen Rotterdam is begonnen. De aftrap was j.l. vrijdag op het Schouwburgplein, waar drank en exotische bitterballen waren en waar het Spookhuis van de Geschiedenis de locatie vormde voor de openingstoespraken van festivaldirectie en de Vlaamse minister Joke Schauvliege.
Het Spookhuis der Geschiedenis met Twintowers en vliegtuig
Na een lang buffet in het nieuwe Luxor begon de openingsvoorstelling en dat iets waarover je het liefst iedereen per mail of twitter op de hoogte stelt. Dit móet je zien. De recensie van die dag moest nog wat geheimen over laten, want de dagen na vrijdag waren er nog wandelvoorstellingen onder de titel 'Distant Voices'. De recensie van dag 1 staat hier.
Distant Voices
Dag 2 was een marathon met een niet zo heel enthousiast makende Orlando in Arminius, een bijzonder optreden van Dietrich Henschel, een indrukwekkende Rheingold-bewerking door een Berlijns ensemble en als slot een optreden in de Laurenskerk met muziek van Harvey. Hier staat alles over dag twee.
Op dag 3 hoefde ik pas laat op pad, want Figaro Desire Machine begon om 22 u. in de Krijn Boon Studio, helemaal bovenin de Schouwburg. Een voorstelling waarvan je in het Duits dan zegt: 'gewöhnungsbedürftig'.
Speels, grappig en chaotisch, waarbij ik 's avonds thuis weer eens in lang vergeten teksten van de hippe Franse filosofen uit de jaren '70 en '80 ben gedoken, zoals Deleuze, Foucault en Guattari. Mijn poging de voorstelling te recenseren staat hier.
Concert in Alexander
Mooi weer voor een buitenconcert op dag 4, Tweede Pinksterdag. Een klein parkje in Alexander was de locatie voor een uiterst aangenaam optreden van twee studenten van de Opera Studio Nederland. Niet veel wind, weinig verkeerslawaai en hooguit een wat luid klaterende fontein vormden de achtergrond voor een medley van bekende operaklassiekers, die erg mooi gezongen werden. In de Schouwburg erna bijna het andere uiterste: spannend muziektheater in het donker van een vrijwel zwart podium met een verhaal van een vrouw met een man en een minnaar. Dag 4 was de dag van de variatie, zo blijkt hier.
Het gesprek via skype met bariton Thomas Oliemans staat online. Ik sprak de zanger in Londen tijdens een serie voorstellingen van 'La Boheme', waar Oliemans als Schaunard zijn Covent Garden-debuut maakte.
Oliemans bleek een buitengewoon betrouwbaar en interessant gesprekspartner die over het omgaan met spanning en het je niet laten afleiden daardoor hele behartenswaardige en realistische dingen zei. Niet alles kon in de eindmontage worden opgenomen, jammer genoeg.
Naast de website operamagazine.nl zijn de podcasts ook te vinden op iTunes (zoek 'operamagazine' in de iTunesstore) en ook via android apps als 'Beyondpod' in de Playstore van Google.
De podcast is hier te downloaden.
Het was er nog nooit van gekomen, een bezoek aan de binnenkant van het Theater Aachen, dat je op weg naar het centrum onvermijdelijk tegenkomt. Er is toneel, van het eigen gezelschap, maar ook opera. Een echt ensemble met vaste zangers in dienst en als begeleiders het Sinfonieorchester Aachen, dat bepaald geen slechte naam heeft en in zijn geschiedenis dirigenten als von Karajan en Wolfgang Sawallisch in dienst had.
Het moest 21 mei 2012 worden, en er moest een opera als 'Tristan und Isolde' geprogrammeerd worden voor ik er een voet over de drempel zou zetten.
De kennismaking met theater, sfeer en de algemene kwaliteit viel me zeker niet tegen. Het theater is nogal klein, een echt 'Schmuckkästchen', maar er was weinig provinciaals aan wat ik op het podium zag en wat er uit de orkestbak kwam. De regie beviel me het minst maar de dik veertig euro was mijn bezoek aan vijf uur 'Tristan und Isolde' zeker waard.
Het is een succes dat al een aantal jaren duurt: de reconstructie die dirigent Paul McCreesh maakte van een kroningsmis voor de doge van Venetie. In 1993 werd de cd-opname ervan bekroond met een Gramophone Award en een Edison.
Het is een reconstructie die niet de pretentie heeft een exacte weergave te zijn van de kroning van doge Marino Grimani, maar die wel erg in de buurt komt en die de pracht en praal van de Venetiaanse muziekpraktijk fraai weergeeft. Verrassende combinaties van vocale en instrumentale muziek, met op zijn minst een opmerkelijk samenspel van 6 koperblazers met een schelle altviool, brachten de muziek uit het Venetië van vóór Monteverdi tot klinken. Zo ongeveer klonk het in de San Marco aan het einde van de 16e eeuw. Met verschillende opstellingen en 'stereo'-effecten werd de ruimte van de kerk gebruikt. Men kwam van heinde en verre om te luisteren naar de geluidswonderen die Gabrieli verrichte.
In de Doelen was het weer een beetje behelpen. Ideaal voor het grote symfonische werk maar net zoals bij Bach en andere oude componisten heeft de zaal een minimaal-passende sfeer en klank voor deze muziek, al viel de galm me niet eens tegen. Mooi en imposant waren de binnenkomsten van de delen van het ensemble, het Gabrieli Consort & Players. Die beweging bleef tijdens het hele concert een rode draad en maakte de avond echt bijzonder. Af en toe vroeg ik me af hoe deze opzet zou hebben gewerkt in bijvoorbeeld de Laurenskerk.
Los van de locatie was het vooral een meer dan prachtige stroom muziek, zowel gregoriaans als polyfoon, instrumentaal en met de koren. De opzet van deze reconstructie was volgens de officie, een mis van introïtus tot de postcommunio. De muziek kwam vooral van Andrea Gabrieli, aangevuld met werk van diens neef Giovanni, die het messcherpe motet componeerde waarmee het concert eindigde.
De cd uit begin jaren '90 was na afloop te koop in de hal van de Doelen. De enorme rij kopers deed recht aan de kwaliteit van de muziek en de liefdevolle uitvoering door het ensemble van Paul McCreesh. Een mooie avond Venetië anno 1595, gewoon op woensdag in Rotterdam.
Hier staat een niet-insluitbaar filmpje met de muziek van A Venetian Coronation.
Het was een verplichting zoals die er wel vaker zijn. Een bekende zanger komt naar Nederland, er moet een recensie komen en dus wordt de trein genomen en ga ik naar een concert waar ik zelf niet snel voor de deur uit zou gaan. Toch bleek tijdens de research - ik zoek meestal het een en ander uit vooraf- dat het in elk geval om iemand ging uit een productie die me zeer aansprak. Bariton Sergej Leiferkus zong een hoofdrol in de uitmuntende opera A Dog's Heart bij De Nederlandse Opera, dat kwam weer in de herinnering en dat maakte het al minder een opgave om naar het Muziekgebouw aan het IJ te gaan.
Een halfvolle zaal was er voor de bariton die al 42 jaar op de concertpodia staat, zowel in de opera als in het lied. Het werd, met een geheel Russisch programma, een avond met een weliswaar wat eenzijdig maar wel mooi en sfeervol programma. Niks spannends, geen vernieuwing, geen fratsen. Mooie muziek uit het Oosten.
De recensie staat op Place de l'Opera.
Het radiospotje was niet erg overtuigend - en slecht verstaanbaar - en dat de kaarten voor 'Vertellingen van 1001 Nacht' ruim vantevoren in de aanbieding gingen, leek me verdacht. Maar gisteravond bleek in een redelijk gevulde Rotterdamse Schouwburg dat de productie van het Zuidelijk Toneel, met de Ashton Brothers en Marc-Marie Huijbregts, alle kwaliteiten had om een avond aansprekend theater te zijn.
Dat lag aan de rol van verteller/hoofdrolspeler Huijbregts, die zijn tekst kende maar vooral beheerste en met veel gemak schakelde van drama naar humor naar mooie taalvondsten. Deze voorstelling zat vol met mooie volzinnen, die vooral gingen over lust, liefde en alle gedoe dat daarvan komt.
Acrobatiek en bijna absurde vondsten, wat onvoorspelbaarheden zoals een stokoud echtpaar met bejaardenerotiek op een stalen kabel en effecten die soms bijna te snel zijn om ze op te merken.
Allemaal gemaakt met merkbaar plezier. En heel goed gelukt. Nog tot 12 mei in een paar zalen te zien.
.jpeg)
