dinsdag 26 juni 2012

Parsifal in het park

In Frankrijk, nou ja, in het zuiden dan, is het heel gewoon. Openluchtvoorstellingen, die gegarandeerd door kunnen gaan omdat het er altijd mooi weer is. Of lijkt. Ik heb mooie herinneringen aan de Arena van Fréjus, aan de Grand Parade du Jazz in Nice, waar in de buitenwijk Cimiez de oude Romeinse nederzetting het decor vormde voor een optreden van jazz-zanger Mel Tormé.
Maar ook daar gaat het wel eens mis. In Orange, in de Romeinse arena, programmeren ze ieder jaar toch maar voor de zekerheid een reserve-datum voor alle operavoorstellingen.
Bij 'Opera in het Park' in Amsterdam, afgelopen maandag 25 juni, was het weer ongeveer zoals vorig jaar: beetje dreigend, droog en niet helemaal een volop zomers-zwoele avond waar je op hoopt.
Opera in het Park 2012
©ois
Maar het was goed te doen, ook omdat de voorstelling die rechtstreeks vanuit het Muziektheater kwam, buitengewoon de moeite waard was. Een week geleden zag ik Parsifal al in de zaal, maar met een tv-registratie die zoveel details liet zien, was er echt veel nieuws te beleven.

Het zal nog wel heel lang duren voor er in de opera, net als in de popmuziek, grote schermen komen naast het podium die de close-ups van de zangers tonen. Maar ik moet zeggen dat ik van het acteren van Petra Lang als Kundry veel meer meekreeg via de tv-regie. Zoals vaak was de camera-regie naar mijn smaak iets te close, met weinig totaalshots. De omkering van de bergen na de eerste scene, waar ineens heel veel graalridders op het toneel staan, werkte in de zaal wel, al kraakte het decor wat uitbundig achter het gesloten doek. Op het scherm was die scene minder indrukwekkend.

Dirigent Iván Fischer kwam in delen waar het doek dicht was uitgebreid in beeld en dat was een mooi plaatje. Hij was in zijn aanpak een tikje zuinig met effect en zo bleek hij bij het dirigeren ook te kijken.
Alejandro Marco-Buhrmester als Amfortas
 (©)ois
De podcast met een impressie vanuit het Oosterpark staat online op operamagazine.nl   


dinsdag 12 juni 2012

Miss Madama Butterfly uit Saigon

Opera, ook klassieke opera van bijvoorbeeld Puccini, lijkt altijd heel oud, maar is dat niet altijd. De opera Madama Butterfly ging in 1904 in première in Milaan, dat is nog maar dik honderd jaar geleden. En het verhaal van de Amerikaanse marinier die in Nagasaki met zijn schip aanlegt en een affaire krijgt met Cio-Cio-San heeft ook iets actueels. Het verhaal van Butterfly diende als basis voor de musical Miss Saigon, die ik ooit in Londen zag in een West End-productie waarin alles klopte.
De Engelse Royal Opera maakte begin dit jaar een 3d-video van hun Madama Butterfly en die is nu een paar weken op zondag te zien in de Wolff-bioscopen, waaronder Cinerama in Rotterdam.
Foto Royal Opera House - Ollie Upton
Een zondagochtend met een plastic bril op in de bioscoop, dat heeft iets merkwaardigs. Toch was ik helemaal niet ontevreden over vooral de muziek door het orkest van het Royal Opera House Covent Garden en de solisten, James Valenti als Pinkerton en Liping Zhang als Butterfly. De regie van Moshe Leiser was statisch en leek niet erg geschikt voor een 3d-versie. De extra mogelijkheden daarvan zijn maar beperkt te benutten in een toneel-uitvoering als deze. Ik had twee dimensies ook best genoeg gevonden.

vrijdag 8 juni 2012

Interview online

In het schema van een druk bezette zangeres is niet veel ruimte, en zeker niet als de repetities van een voorstelling begonnen zijn. Toch maakte Rosanne van Sandwijk, die vorig jaar indruk maakte met haar Dido in de opera van Purcell, tijd voor een gesprek. Niet het drukke café naast het Muziektheater maar de stille binnentuin van de Hermitage bleek een goede plek voor een gesprek zonder al teveel achtergrondgeluid.
De opera 'Parsifal' van Richard Wagner gaat komende dagen in première in Amsterdam. De mezzo sopraan zingt daarin de rollen van Knappe en Blumenmmädchen.
Het gesprek staat als podcast online op Place de l'Opera.

dinsdag 5 juni 2012

Operadagen Rotterdam in de regen

Het einde van de Operadagen Rotterdam viel deels letterlijk in het water. De geplande openluchtmiddag op de Koeweide in Crooswijk moest vervallen vanwege de regen. Jammer voor alle amateur-opera- en smartlappenzangers.
Op dag 5 zat het nieuwe Luxortheater redelijk vol bij een eenmalige voorstelling van het ensemble uit Bordeaux dat 'Les Enfants Terribles' van Philip Glass heeft geensceneerd. Mooie voorstelling met een slim decor, prima rollen en een verhaal dat me niet veel zei.

Les Enfants Terribles
foto: Frédéric Desmesures
Dag 6 bleek het voor de organisatie niet makkelijk om de op zich interessante voorstelling 'The Tyrant' te verkopen. Een offensief op Radio 4 werkte wellicht enigzins, maar het idee dat je achteraf mocht bepalen wat je ervoor over had, sprak me niet erg aan. Theater op no-cure-no-pay-basis.
Een wat erg politieke regisseur Michael Hunt hield een inleiding, welbespraakt en zeer ervaren. De productie zelf bleek veel abstracter dan ik verwachtte op grond van de inleiding en maakte echt indruk.

De grote ster van het festival, Magdalena Kožená, was donderdag, dag 7, een klein radertje in een geheel dat onder maestro Nézet-Séguin glom en straalde in de grote Doelenzaal. Ravel kreeg een indrukwekkende uitvoering.

Opera Buffa
foto: Phile Deprez
Geen goed idee om de voorstelling Opera Buffa op dag 8 alleen te bezoeken, maar dat kwam zo uit. Wel iets om naar toe te gaan, ook als je niet zo ervaren bent als opera-luisteraar.

De laatste dag deed collega Rudolf de recensie en bezocht ik nog even de eindborrel met een behoorlijk tevreden festivalorganisatie.


Het 'dossier' met de links naar alle verhalen over de Operadagen Rotterdam 2012 staat rechts op deze pagina.

donderdag 31 mei 2012

Een moderne Don Giovanni bij Opera2day



Maxima en regisseur Serge van Veggel
Dat de Prinses bij de presentatie was, maakte me niet zo heel veel uit. Al was het wel bijzonder. Maar een productie van Opera2day met scholieren van het Montessori Lyceum in Den Haag, met een groot element Facebook, met een Nederlandse zanger, Martijn Cornet, in een hoofdrol van een verder Argentijnse cast en met voorstellingen in Buenos Aires, Den Haag en Rotterdam, dat was reden om te gaan kijken.
En dankzij journalistieke interesse trof ik opgewonden scholieren, docenten en beveiligers, een jonge collega van een journalistenopleiding en een kick-off van de opera.
De jonge collega schreef op haar blog ook over de oudere collega - ik kom zelden voor in blogs van anderen, dus het was een eer - en de hectische middag leverde een verhaal op voor Place de l'Opera en plannen voor meer aandacht aan dit opmerkelijke initiatief.

Don Giovanni (Martijn Cornet) skypt met Leporello en enkele dames

dinsdag 29 mei 2012

Operadagen Rotterdam begonnen in de hitte

Het jaarlijkse festival Operadagen Rotterdam is begonnen. De aftrap was j.l. vrijdag op het Schouwburgplein, waar drank en exotische bitterballen waren en waar het Spookhuis van de Geschiedenis de locatie vormde voor de openingstoespraken van festivaldirectie en de Vlaamse minister Joke Schauvliege.
Het Spookhuis der Geschiedenis met Twintowers en vliegtuig
Na een lang buffet in het nieuwe Luxor begon de openingsvoorstelling en dat iets waarover je het liefst iedereen per mail of twitter op de hoogte stelt. Dit móet je zien. De recensie van die dag moest nog wat geheimen over laten, want de dagen na vrijdag waren er nog wandelvoorstellingen onder de titel 'Distant Voices'. De recensie van dag 1 staat hier.
Distant Voices
Dag 2 was een marathon met een niet zo heel enthousiast makende Orlando in Arminius, een bijzonder optreden van Dietrich Henschel, een indrukwekkende Rheingold-bewerking door een Berlijns ensemble en als slot een optreden in de Laurenskerk met muziek van Harvey. Hier staat alles over dag twee.

Op dag 3 hoefde ik pas laat op pad, want Figaro Desire Machine begon om 22 u. in de Krijn Boon Studio, helemaal bovenin de Schouwburg. Een voorstelling waarvan je in het Duits dan zegt: 'gewöhnungsbedürftig'.
Speels, grappig en chaotisch, waarbij ik 's avonds thuis weer eens in lang vergeten teksten van de hippe Franse filosofen uit de jaren '70 en '80 ben gedoken, zoals Deleuze, Foucault en Guattari. Mijn poging de voorstelling te recenseren staat hier.
Concert in Alexander
Mooi weer voor een buitenconcert op dag 4, Tweede Pinksterdag. Een klein parkje in Alexander was de locatie voor een uiterst aangenaam optreden van twee studenten van de Opera Studio Nederland. Niet veel wind, weinig verkeerslawaai en hooguit een wat luid klaterende fontein vormden de achtergrond voor een medley van bekende operaklassiekers, die erg mooi gezongen werden. In de Schouwburg erna bijna het andere uiterste: spannend muziektheater in het donker van een vrijwel zwart podium met een verhaal van een vrouw met een man en een minnaar. Dag 4 was de dag van de variatie, zo blijkt hier.


woensdag 23 mei 2012

interview Thomas Oliemans online

Het gesprek via skype met bariton Thomas Oliemans staat online. Ik sprak de zanger in Londen tijdens een serie voorstellingen van 'La Boheme', waar Oliemans als Schaunard zijn Covent Garden-debuut maakte.
Oliemans bleek een buitengewoon betrouwbaar en interessant gesprekspartner die over het omgaan met spanning en het je niet laten afleiden daardoor hele behartenswaardige en realistische dingen zei. Niet alles kon in de eindmontage worden opgenomen, jammer genoeg.
Naast de website operamagazine.nl zijn de podcasts ook te vinden op iTunes (zoek 'operamagazine' in de iTunesstore) en ook via android apps als 'Beyondpod' in de Playstore van Google.
De podcast is hier te downloaden.
Photos © ROH 2012 / Mike Hoban
Thomas Oliemans (3e van rechts) als Schaunard

dinsdag 22 mei 2012

Aken's Schmuckkästchen met Tristan

Het was er nog nooit van gekomen, een bezoek aan de binnenkant van het Theater Aachen, dat je op weg naar het centrum onvermijdelijk tegenkomt. Er is toneel, van het eigen gezelschap, maar ook opera. Een echt ensemble met vaste zangers in dienst en als begeleiders het Sinfonieorchester Aachen, dat bepaald geen slechte naam heeft en in zijn geschiedenis dirigenten als von Karajan en Wolfgang Sawallisch in dienst had.
Het moest 21 mei 2012 worden, en er moest een opera als 'Tristan und Isolde' geprogrammeerd worden voor ik er een voet over de drempel zou zetten.
De kennismaking met theater, sfeer en de algemene kwaliteit viel me zeker niet tegen. Het theater is nogal klein, een echt 'Schmuckkästchen', maar er was weinig provinciaals aan wat ik op het podium zag en wat er uit de orkestbak kwam. De regie beviel me het minst maar de dik veertig euro was mijn bezoek aan vijf uur 'Tristan und Isolde' zeker waard.
De recensie staat op: Place de l'Opera

donderdag 17 mei 2012

Those were the days.....with Donna

Een clip uit 'a hot summer night' uit 1983.
 

donderdag 10 mei 2012

Stereo uit 1595

Het is een succes dat al een aantal jaren duurt: de reconstructie die dirigent Paul McCreesh maakte van een kroningsmis voor de doge van Venetie. In 1993 werd de cd-opname ervan bekroond met een Gramophone Award en een Edison.
Het is een reconstructie die niet de pretentie heeft een exacte weergave te zijn van de kroning van doge Marino Grimani, maar die wel erg in de buurt komt en die de pracht en praal van de Venetiaanse muziekpraktijk fraai weergeeft. Verrassende combinaties van vocale en instrumentale muziek, met op zijn minst een opmerkelijk samenspel van 6 koperblazers met een schelle altviool, brachten de muziek uit het Venetië van vóór Monteverdi tot klinken. Zo ongeveer klonk het in de San Marco aan het einde van de 16e eeuw. Met verschillende opstellingen en 'stereo'-effecten werd de ruimte van de kerk gebruikt. Men kwam van heinde en verre om te luisteren naar de geluidswonderen die Gabrieli verrichte.

In de Doelen was het weer een beetje behelpen. Ideaal voor het grote symfonische werk maar net zoals bij Bach en andere oude componisten heeft de zaal een minimaal-passende sfeer en klank voor deze muziek, al viel de galm me niet eens tegen. Mooi en imposant waren de binnenkomsten van de delen van het ensemble, het Gabrieli Consort & Players. Die beweging bleef tijdens het hele concert een rode draad en maakte de avond echt bijzonder. Af en toe vroeg ik me af hoe deze opzet zou hebben gewerkt in bijvoorbeeld de Laurenskerk.
Los van de locatie was het vooral een meer dan prachtige stroom muziek, zowel gregoriaans als polyfoon, instrumentaal en met de koren. De opzet van deze reconstructie was volgens de officie, een mis van introïtus tot de postcommunio. De muziek kwam vooral van Andrea Gabrieli, aangevuld met werk van diens neef Giovanni, die het messcherpe motet componeerde waarmee het concert eindigde.
De cd uit begin jaren '90 was na afloop te koop in de hal van de Doelen. De enorme rij kopers deed recht aan de kwaliteit van de muziek en de liefdevolle uitvoering door het ensemble van Paul McCreesh. Een mooie avond Venetië anno 1595, gewoon op woensdag in Rotterdam.
Hier staat een niet-insluitbaar filmpje met de muziek van A Venetian Coronation.

woensdag 2 mei 2012

Een Russische reus

Het was een verplichting zoals die er wel vaker zijn. Een bekende zanger komt naar Nederland, er moet een recensie komen en dus wordt de trein genomen en ga ik naar een concert waar ik zelf niet snel voor de deur uit zou gaan. Toch bleek tijdens de research - ik zoek meestal het een en ander uit vooraf- dat het in elk geval om iemand ging uit een productie die me zeer aansprak. Bariton Sergej Leiferkus zong een hoofdrol in de uitmuntende opera A Dog's Heart bij De Nederlandse Opera, dat kwam weer in de herinnering en dat maakte het al minder een opgave om naar het Muziekgebouw aan het IJ te gaan.

Een halfvolle zaal was er voor de bariton die al 42 jaar op de concertpodia staat, zowel in de opera als in het lied. Het werd, met een geheel Russisch programma, een avond met een weliswaar wat eenzijdig maar wel mooi en sfeervol programma. Niks spannends, geen vernieuwing, geen fratsen. Mooie muziek uit het Oosten.
De recensie staat op Place de l'Opera.

donderdag 26 april 2012

1001 nachten samengevat in dik 2 uur

Het radiospotje was niet erg overtuigend - en slecht verstaanbaar - en dat de kaarten voor 'Vertellingen van 1001 Nacht' ruim vantevoren in de aanbieding gingen, leek me verdacht. Maar gisteravond bleek in een redelijk gevulde Rotterdamse Schouwburg dat de productie van het Zuidelijk Toneel, met de Ashton Brothers en Marc-Marie Huijbregts, alle kwaliteiten had om een avond aansprekend theater te zijn.
Dat lag aan de rol van verteller/hoofdrolspeler Huijbregts, die zijn tekst kende maar vooral beheerste en met veel gemak schakelde van drama naar humor naar mooie taalvondsten. Deze voorstelling zat vol met mooie volzinnen, die vooral gingen over lust, liefde en alle gedoe dat daarvan komt.
Acrobatiek en bijna absurde vondsten, wat onvoorspelbaarheden zoals een stokoud echtpaar met bejaardenerotiek op een stalen kabel en effecten die soms bijna te snel zijn om ze op te merken.
Allemaal gemaakt met merkbaar plezier. En heel goed gelukt. Nog tot 12 mei in een paar zalen te zien.

zondag 22 april 2012

Mariska en Robbie even terug op tv

De serie Classic Albums biedt een mooie terugblik op de productie van albums in de popmuziek die er toe doen of deden. Deze keer had maker Dirk Jan Roeleven met veel moeite componist en bandlid Robbie van Leeuwen van Shocking Blue voor de camera gekregen voor een terugblik op het album 'Shocking Blue at home'. Alleen hij en bassist Klaasje van der Wal van de originele bezetting zijn nog in leven. Mariska Veres, de zangeres die een volstrekt uniek bijdrage leverde aan de muziek van Shocking Blue in de jaren '70, is in 2006 overleden. Ook Cor van der Beek leeft niet meer.
De documentaire geeft een geweldige indruk van de (Haagse) beat in de jaren '70 en het succes van Shocking Blue, met herinnering van de manager Cees van Leeuwen, Willem van Kooten en de man die tot nu toe zelden in de media wilde, Robbie van Leeuwen.
Nog tot 5 mei te zien op Uitzending Gemist


Eurovision in Concert 2012: Jedmania

Mijn jaarlijkse duik in de wereld van vlotte liedjes en commerciële deunen die eind mei -dit jaar in Bakoe - wedstrijdje doen wie het beste scoort bij het publiek en de vakjury, dat is EIC. Het Eurovisie Songfestival krijgt in Amsterdam al vier jaar een pre-view en pre-hear tijdens 'Eurovision in Concert'.
Meer dan 20 landen waren aanwezig in de Melkweg gisteravond voor een optreden met hun liedje dat naar Bakoe wordt ingezonden.
In de marge van zo'n dag gebeuren merkwaardige dingen, die je achter de schermen meekrijgt. De Ierse inzending is door de tweeling Jedward, die al erg populair zijn bij de doelgroep: piepjonge meisjes.
De heren hebben eh...markant haar. De zanger die buurland Engeland zal vertegenwoordigen is Engelbert Humperdinck. Hij was niet in Amsterdam, maar zijn beeltenis werd meegebracht door The Schlagerboys, een paar Londenaren die extreem fan zijn van het Songfestival en die alles weten. Zelfs namen als Corry Brokken, Conny Vink hebben geen geheimen voor de heren, en 'Ringeding dag' van Therese Steinmetz zingen ze moeiteloos mee. Op de foto Jedward met de foto's van hun concurrent bij de persconferentie.

De meisjes-fans waren uit Ierland maar ook Duitsland naar Amsterdam gereisd. Ze zaten met enkele tientallen de hele dag in de lobby van het hotel, om kort even hun idolen te ontmoeten. Op verzoek van een filmploeg deden ze, begeleid door de muziek uit een iPhone, het nummer van de heren Grimes. Jedmania in een Nederlands hotel:



woensdag 18 april 2012

De Operamagazine podcast


Sinds een week heeft Place de l'Opera een nieuwe feature: podcasts. Zo is er niet alleen in tekst maar nu ook in geluid berichtgeving over wat er gebeurt in de wereld van opera en vocale muziek. De eerste twee afleveringen, over de presentatie van de Opera Dagen Rotterdam en over de Open Dag van het Muziektheater staan nu online. Abonneren kan ook, via iTunes.




vrijdag 6 april 2012

Yannick dirigeert fluwelen Bach

Yannick Nézet-Séguin kan veel. Hij dirigeert vaak het symfonische repertoire en brengt dan wat licht en doorzicht  in stukken van Mahler en Bruckner. Een voor zijn leeftijd imposante staat van dienst bouwde de Canadees op met opera. Hij dirigeerde tot groot enthousiasme van het publiek in 020 bij De Nederlandse Opera Turandot van Puccini en bij The Met in New York was zijn Carmen een groot succes, maar ook Don Carlos van Verdi en Faust van Gounod. In februari jongstleden maakte de dirigent zijn debuut in het Royal Opera House als dirigent van de omstreden Rusalka-productie.

Nézet-Séguin begon echter met Bach, en die componist is hij trouw gebleven. Er is in Rotterdam inmiddels in de Paastijd een traditie met uitvoeringen van afwisselend de Johannes- en de Matthäus Passion-Passion. Dit jaar leidt Yannick het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het RIAS Kammerchor en het Jongenskoor Rivierenland in twee uitvoeringen van de Matthäus.

Gisteravond, bij de première, was het bijna vol en vanavond voor de tweede uitvoering is geen kaart meer te krijgen. Rotterdam loopt altijd uit voor Yannick, die structureel beloond wordt met een extra hard opkomstapplaus.

Met het openingskoor zet een dirigent eigenlijk al meteen zijn handtekening voor de rest van de avond. De basiskeuzes voor tempo, klankkleur en volume kun je aflezen aan de eerste maten. Het eerste wat gisteravond in mijn hoofd opkwam was: 'fluweel'. Een lichte, transparante Bach kwam uit de instrumenten en uit de kelen van de zangers. Vocaal was het programma vrij zwaar bezet, met 30 leden van het -gemengde- jongenskoor en samen 36 zangers in de koren I en II. De benadering van Nézet-Séguin doet veel van de discussie over hoe je Bach moet spelen snel vergeten.
bron: website RPHO

Niet dat het allemaal groot en romantisch was. Prominent was de theorbe onderdeel van het continuo. De levendigheid van de dirigent zat in het vrij hoge speeltempo, en daarom was het mooi om te horen hoe Yannick geraffineerde stiltes liet vallen, die zo gedoseerd een enorm dramatisch effect hadden.
Zoals je vaker ziet hadden de jongens en meiden van het 'jongenskoor' wat moeite om lang stil te zitten. Alleen daarom al was het een goed idee dat de jongeren op meer plaatsen in het eerste deel werden ingezet. Dat zie je zelden maar het klinkt prima.

De zangers, daarover was ik wisselend tevreden. Paul Agnew was een expressieve evangelist, die af en toe dingen deed die je niet vaak hoort in die rol. Thomas Oliemans heeft alles, uitstraling, stem, volume en expressie, om een hele fraaie Christus-rol te zingen. Dat bleef hij consequent doen, ook in het laatste deel als er in de strofe ''Eli, Eli, lama sabachthani' veel van de zanger gevraagd wordt.

Markus Werba bleek een bariton met een lichte rock 'n roll-uitstraling. Hij kon slecht stilzitten en tikte enthousiast mee met sommige stukken van het orkest. Goede stem.
Nogal teleurstellend waren de dames. Dat viel vooral tegen bij het aandeel van Miah Persson. Die heeft, halverwege de 40, een enorme reputatie op de Europese opera-podia. Hier in de Doelen, opgesteld achter het orkest, kwam ze niet goed uit de verf. Dat gold ook voor alt Renata Pokupic. Mooi, maar met te weinig volume om over het orkest uit te komen. De nuances vallen weg als je alleen de hoge passages hoort.





dinsdag 3 april 2012

'Stop eating, start singing'

In de doorgaans nogal serieuze wereld van de berichtgeving over opera en vocale muziek mag het soms even losser. Place de l'Opera plaatste afgelopen zondag, op de eerste dag van de maand, een bericht over een Engelse arts die zich zorgen maakte over de eetpatronen van operazangers en -zangeressen. Alle slechte voedingsmiddelen weg uit de kantines van operahuizen en concertzalen, dat wilde mevrouw Giovannesta Bartolo.
,,Een Violetta die meer weegt dan 75 kilo is ridicuul. En gezien zijn extreem actieve seksuele activiteiten kan een Don Giovanni simpelweg niet meer wegen dan pakweg 80 kilo”
Place de l'Opera
Zangers en publiek wonden zich nogal op over de uitspraken van de arts, gedaan in een interview met de BBC Radio 3, de klassieke muziekzender. Enkele reacties op de website van de BBC waren:
-'Uw opmerkingen zijn buitengewoon beledigend'

-'Blimey… Gordon Ramsay vloekt voortdurend in de keuken, maar eigenlijk doet u precies hetzelfde in het operatheater!'

Ze legde de schuld overigens vooral bij het publiek, dat voor, tijdens en na operavoorstellingen veel en slecht zou eten.
'Hoe kan je van operazangers verwachten dat ze slank blijven terwijl hun publiek voortdurend eet? Men eet uitgebreide maaltijden voorafgaand aan het bezoek aan een voorstelling, er is patisserie in de pauzes en een stevig glas na afloop. Ik was onlangs in Nederland. Daar drinkt men in de pauze grote hoeveelheden koffie, met flink wat suiker. Er worden candybars verkocht in de pauze en men dient te beseffen dat ook pepermunt vol calorieën zit'.

Niet de zangers zijn het probleem, het is het publiek dat de eetcultuur rond opera in stand houdt, zo luidt de analyse van Giovannesta Bartolo. Voor het Engelse operapubliek heeft ze een ‘survey’ opgesteld, zodat in kaart kan worden gebracht hoe het zit met de eetzucht van operabezoekers. Ze eist op basis daarvan actie van de National Health Service.

Het bericht vermeldde dat speciaal voor de lezers van Place de l’Opera de ‘Fat singers survey’ naar het Nederlands vertaald was, zodat ook zij kunnen meten of ze ongewenst eetgedrag vertonen dat het probleem van te dikke zangers in stand houdt.
Het complete verhaal over dokter Bartolo staat hier
Place de l'Opera
Er werd door een aantal lezers gereageerd en twintig mensen klikten de survey aan en gaven antwoord op de vragen naar hun eetgewoonten. Een paar dagen later publiceerde Place de l'Opera de uitkomsten van het onderzoek.

Conclusie: veel lezers hebben een gezond eetpatroon. Een meerderheid van 58 procent gaf aan slechts een lichte maaltijd voor een opera-uitvoering te eten. En maar liefst 72 procent toonde zich zeer wilskrachtig door nooit in de verleiding te komen door de gebakjes van Holtkamp in de foyer van De Nederlandse Opera. 

Opvallend genoeg krijgen maar weinig lezers honger bij het beluisteren van Maria Callas of dorst bij de stem van Juan Diego Flórez. Maar gelukkig controleert bijna driekwart van de lezers wel altijd de datum als een bericht de dag na 31 maart verschijnt…

De 'Fat singers survey' staat hier.

Net voor het verschijnen van het tweede artikel werd op Radio 4 het programma Podium uitgezonden. Dat bracht het bericht over dokter Giovannesta Bartolo ook. Maar....hadden ze nou door dat het niet helemaal serieus was? Oordeel zelf bij een korte montage van het programma van dinsdag 3 april.



zondag 1 april 2012

'In manus tuas...'

Het podium hoeft niet altijd vol te staan met dikbetaalde en hoogopgeleide musici om een mooie avond te hebben in een muziekzaal of een theater. Dat bleek weer eens bij de uitvoering van het Utrechts koor Decibelle, waar ik gisteravond was. Een concert in paasstemming, maar zonder de te voorspellen muziek van Bach, Händel of een andere bekende passie-schrijver. Bach klonk wel, maar de zang was uitsluitend instrumentaal. De Sonate in g en de Partita nr 2 van Bach werden door violiste Quirine van Hoek tussen de koorstukken door gespeeld.


Componisten die mij niet bekend voorkwamen, zoals Anerio, Lotti en Homilius, bepaalden de toon in het eerste deel van het concert. De talen waren Duits en Latijn, het geluid complex, zoals in de meerstemmige compositie 'Crucifixus á 8' van Antonio Lotti, die vanaf 1689 organist en zanger was in de San Marco in Venetië.

'Ad sextam autem horam' was een modern lied van Lenneke Oudkerk, dat ze componeerde op tekst uit het Mattheus-evangelie. Ze had de spanning in dat moment uit het lijdensverhaal op magnifieke wijze vertaald naar muziek in een lied dat voor mij langer had mogen duren. Lenneke Oudkerk was bij het concert aanwezig en deelde in het slotapplaus.

De grootste compositie van het concert was 'Les sept paroles du Christ sur la croix' van Charles Gounod. Gounod's toonzetting van de 'Kruiswoorden' is op zijn minst beïnvloedt door zijn studie van het werk van Palestrina, tijdens een verblijf van drie jaar in Italië.

Het werk kreeg een vlekkeloze uitvoering, die in de Utrechtse Geertekerk een bijna ideaal akoestisch decor had. Na de voorlaatste woorden, 'het is volbracht' was er niet, zoals bij Frans Bruggen afgelopen donderdag in de Doelen, een stilte, maar wisselden de zangers even van plaats voor het slotdeel, dat een andere muzikale setting vroeg.

Het Paas-concert van Decibelle was een mooie, zeer eigen benadering van de passie-tijd en de muziek die daarin past. Voor de uitvoering en die originele aanpak verdienen koor en dirigent Marc Hoogsteden groot respect.

zaterdag 31 maart 2012

Johannes-Passion in de Doelen

De Grote Zaal van de Doelen is groot. Té groot voor vrijwel elk muzikaal evenement, als het om het aantal verkochte kaarten gaat. Een uitverkocht huis, dat komt minder vaak voor dan vroeger, zo lijkt het. Zelfs grote dirigenten als Gergiev en Zubin Mehta, die hier afgelopen seizoen stonden, verkopen niet meer altijd uit. Yannick-Nézet Séguin lukt het soms wel, gelukkig.

Je kunt ook zeggen dat de zaal aardig bezet was, afgelopen donderdag, toen het Orkest van de Achttiende Eeuw onder leiding van Frans Brüggen (1934) op het podium van de Doelen zat. Met een overweldigend aanbod aan passies van Bach, en van andere componisten, mag je als musicus al blij zijn met een redelijke kaartverkoop in de tijd voor Pasen.

Brüggen was dit seizoen veel te horen in Rotterdam. Hij bracht met zijn orkest een goed ontvangen Beethoven-cyclus, waarvan de opname van alle symfonieën binnenkort verschijnt, een half-concertante Entführung van Mozart en nu de Johannes-Passion van Bach. Met dat werk zijn orkest en solisten ook op toernee. Het ensemble was al in Zwitserland en Italie en gaat na Rotterdam nog naar Parijs, enkele Nederlandse steden en Innsbruck.

De grote Doelenzaal was voor koor, orkest en solisten wat groot, maar dan gaat het over de klank en niet over de tickets. Vooral bij de eerste aria van altus Michael Chance was er een probleem met de klank. Hoewel hij voor het orkest stond, droeg zijn stem niet ver genoeg. Dat ging na de pauze overigens beter. Het openingskoor had toen al geklonken, waarbij Bruggen - en koordirigent Daniel Reuss tijdens de repetities- koos voor een heel organisch geluid. Dat was ook bij het slotkoor het geval. De koorklank en die van het orkest smolten samen in een geheel dat daarmee niet spectaculair was -sommige dirigenten laten het koor flink uitpakken - maar wel mooi.
Persfoto Anders Dahlin
Een jonge evangelist, Anders Dahlin (1975), had een heldere en kleurrijke tenor en vormde muzikaal een aangename rode draad. Ook Thomas Oliemans zong een fraaie Christus-partij. Aan de uithaaltjes die Marcel Beekman zijn partij meegaf moest ik even wennen. Bas/bariton André Morsch had het in een van zijn aria's niet zo getroffen met de continuo-begeleiding. Die dreigde te ontsporen en dan kan Bach - zelfs in de handen van zulke ervaren musici-  een tikje lelijk en moeizaam klinken.

Het was, met een hele club collega's en andere bekenden, een aangename avond. De muziek was mooi geschreven, netjes uitgevoerd maar kreeg niet altijd de artistieke hoogglans die Bach eigenlijk wel verdient.



donderdag 29 maart 2012

Het Grote Interview Gala 2012

Ivo Niehe was er niet. En Mart Smeets liet verstek gaan wegens ziekte. Een enkeling had een goed excuus want moest werken (Matthijs, Jeroen, Paul) maar verder was vrijwel iedereen er in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Wie in Nederland af en toe een microfoon voor het hoofd van een ander houdt, of de pen hanteert om de antwoorden op te schrijven, kortom, wie wel eens interviewt, kon in Amsterdam gevoelsgenoten treffen. De liefde voor het metier van het interviewen werd bij de opening van dit tweede Gala ondubbelzinnig beleden door organisator Frénk van der Linden. Het zelfgekozen openingsliedje was 'Dedicated to the one I love', en daarna vertelde Frénk van der Linden hoe leuk het was en met hoeveel liefde hij het deed: interviewen. Thema van dit tweede gala was: het droominterview.

Vragen aan Adriaan van Dis
Veel geinterviewd maar vooral ook beroemd als de man die de literaire wereld aan zijn tafel kreeg, Adriaan van Dis, was de hoofdgast in het eerste deel. Hij vertelde over zijn ervaringen - en soms het gebrek daaraan- bij de tv-interviews met schrijvers. Over de onhandelbare W.F. Hermans en over het belang een boek zelf goed gelezen te hebben. Het boek dat de aanleiding vormt voor een interview moet op tafel liggen. Maar dat de lezer - getuige de bladwijzer- overduidelijk bleef steken bij pagina 30 is geen prettig detail voor de geïnterviewde schrijver.

Via de telefoon - op een bandje- stelden bekende interviewers vragen aan van Dis. Matthijs van Nieuwkerk wilde weten of het nog wat geworden was met Annie Cohen-Solal, met wie Adriaan van Dis ooit een zwoelig gesprek had. In de vraag kwam het woord 'ledikant' voor. 'Dat niet', kon van Dis melden, 'maar ik heb vorige week nog met haar gegeten'.

Experimenteel en meer nieuw dan leuk was het onderdeel met Giel Beelen, die vanachter een dj-tafel door de zaal via Twitter geïnterviewd werd.

Gast in een talkshow
Moeder en zoon Groenteman (Hanneke en Gijs) hadden pas eenmaal eerder samen op een podium gestaan. Ze knokten af en toe om ruimte bij elkaar maar voerden een snel, soms licht-hilarisch gesprek over de ervaringen van het geïnterviewd worden met drie talkshow-regulars, Rob Oudkerk, Paulien Cornelisse en Peter Plasman. Het ging over begrepen worden, gegeneerd zijn, de zegeningen van radio- en tv-interviews ten opzichte van geschreven verhalen ('het gesprek is soms lang en saai en het resultaat valt meestal tegen'). Het motief voor ja-zeggen tegen de uitnodiging in een praatprogramma te komen? Iets te verkopen hebben, of 'mediageilheid'. Plasman wilde wel graag eerlijk zijn.

Minimasterclass
Bij binnenkomst had ik me aangemeld voor een 'blind date'. Er was een hele lijst mensen beschikbaar waar je - als was het tafeltjesavond op school- tien minuten mee kon praten. Het aanbod was zo imposant en het idee was zo onwerkelijk dat ik even moest bedenken of ik me zou aanmelden en voor wie. Je kon kiezen uit namen als Antoinette Hertsenberg, Jeroen van Inkel, Magriet van der Linden of Peter van der Vorst, just to mention a few.

Ik had voor de avond in mijn achterhoofd vragen over het minst glamourous van de vele vormen, het geschreven interview. Gijs Groenteman maakt die, voor onder andere de VARAgids. Er was nog ruimte in het grote planningsschema bij de ingang en toen had ik ineens een date, over een dik uur, met de schrijver/journalist/tv-maker.
VARAgids week 13 - 2012


Uit mijn mini-privé-masterclassje leerde ik dat goed voorbereiden moet, maar een lijstje met vragen daarna liever niet op tafel ligt. Dat Groenteman nog niet denkt aan de uiteindelijke vorm van het verhaal tijdens het gesprek. Dat een op het oog en oor saai gesprek met een verveelde zangeres na het uitwerken toch nog heel leuk bleek te zijn in geschreven vorm. Geinterviewden hebben weinig tijd, neem niet meer dan nodig is en laat echt merken dat je geïnteresseerd bent.
Still AT5
Attent zijn, prima, maar mijn fantasie over enorm leuke en toepasselijke locaties zodat het thema dat ik in mijn hoofd had voor het gesprek nog beter tot zijn recht komt: niet doen. Mensen kiezen graag zelf een locatie, dan is de aanslag op hun agenda minder.

Voorbereiding
In een forumgesprek tussen Pieter Jan Hagens (Gesprek met de minister-president, Buitenhof), Pieter Webeling (o.a. Nieuwe Revu en Volkskrant) en Leonie van Oudenhoven (researcher en samensteller van programma's als Barend en Witteman en 30 Hoog) ging het over de voorbereiding en research voor een interview. Voorbereiding kan weken kosten voor een gast, met goede voorbereiding graaf je dieper en na slecht huiswerk kan je genadeloos door de mand vallen als interviewer. Pieter Webeling gaf voorbeelden van interviews die dieper gingen omdat er 'om de gast heen' was gebeld en er zo dingen op tafel kwamen die je niet uit de knipselmap haalt.
Still uit Pauw & Witteman
Aan het eind van de avond kregen Herman Meijer en twee redacteuren van Pauw & Witteman de 'Luis', de nationale persprijs voor het beste interview. Het gesprek met Mauro en  Henk Bleeker werd bekroond. Daarna was er La Grande Parade waarin Ad Fransen heel vaak het woord 'neuken' gebruikte, Danielle Pinedo minutieus verslag deed van een klus voor de NRC en Klaas Drupsteen aandoenlijk en met veel gevoel zijn liefde voor het interview beleed.

Omgeven door makers, geïnterviewden en andere betrokkenen snapte ik na Het Grote Interview Gala die liefde weer een stuk beter.