In J'ai tué ma mere praat vrijwel iedereen zoals Céline Dion. Dat is een enorm nadeel van deze film. Franstalig Canada heeft een oorverblindend lelijk accent waar ze weliswaar niets aan kunnen doen, maar wat dialogen bij voorbaat onaangenaam maakt.
Met dat nadeel heb ik meteen het enige grote minpunt van de film gehad. Want verder is het vooral een aardige, grappige en soms bijtende documentaire-achtige coming-of-age film, gemaakt door Xavier Dolan, die ook de hoofdrol speelt als Hubert. De 20-jarige maker is in de film een puber van 17 die met zijn moeder in huis woont. In het eerste deel strijden beide hoofdfiguren om de hoogste irritatiefactor bij de kijker. Ma is een vies-etende, drukke en tobberige vrouw die op geen enkele manier iets lijkt te willen begrijpen van haar zoon. Die zoon is een puberale zeurnicht (volgens de beschrijving op de Iffr-site is hij een 'zelfverzekerde' jongen) die voortdurend commentaar heeft op zijn moeder en dat met veel lawaai uit. Het essay dat hij over zijn moeder moet schrijven op school probeert hij te ontlopen door te zeggen dat ze is overleden. Ze stuurt hem furieus naar een kostschool.
In de loop van de film ontstaat er een verhaal, maken de twee dingen mee die ze raken en wordt het eigenlijk een behoorlijk ontroerende en grappige film.
De jongerenjury van het Filmfestival, de Moviesquad, kende deze film de hoofdprijs toe. Een originele keuze.
woensdag 10 februari 2010
zondag 7 februari 2010
IFFR 2010: Tetro
Het is niet helemaal eerlijk om, op een festival als dat in Rotterdam, alle inzendingen op dezelfde manier te bekijken. Het IFFR staat voor de meer kunstzinnige film, vooral uit landen waaruit niet veel films de grote doeken van onze bioscopen halen. Niet voor niks is de Tigercompetitie gericht op nieuw talent, en doen de grote Amerikaanse films daarvoor niet mee.Maar toch...was ik wel érg blij dat de nieuwste film van Francis Ford Coppola, Tetro, op dit festival te zien was. En dat hij op 6 eindigde op de toptien van het publiek zegt ook wat.
Het verhaal is opgebouwd rond de lastige relatie tussen de broers Bennie en Tetro. Het speelt in Buenos Aires en hoe mooi die stad ook is, Coppola maakt spaarzaam gebruik van herkenbare beelden. Iets meer zien we van Patagonie, waar een deel van de film zich afspeelt.
Buenos Aires op de achtergrond, net als de muziek die vaak verwijst naar de tango.
Vanaf minuut 1 was ik verkocht bij dit door Coppola zelf geschreven verhaal. Op een koude zaterdagochtend, in een kale zaal van de Doelen, zat ik geboeid en ontroerd naar het verhaal van Bennie en Tetro te kijken. Een magistrale film.
vrijdag 5 februari 2010
IFFR 2010: de Tijgerdag
Het wedstrijdelement op het IFFR is onder meer de Tiger-competitie, de wedstrijd voor jonge filmmakers die een debuutfilm of in elk geval eem vroege productie kunnen inzenden.Op de Tijgerdag zagen we 4 kandidaten voor de prijs, waarvoor totaal 15 films op de shortlist stonden.
Les signes viteaux, uit Franstalig Canada was het verhaal van een studente die op haar manier het overlijden van haar oma verwerkt. Ze gaat op zoek naar hoe mensenn hun laatste dagen of uren beleven, door te gaan werken in een verpleegtehuis. Persoonlijke, mooie film met interessante hoofdrollen.
Aqua fria de mar, een van de drie winnaars, was een moeilijk te volgen verhaal, dat zich afspeelde in Costa Rica. De eerste speelfilm uit dat land die het festival haalde.
Wel mooi, maar zo'n verhaal waarvan je snel de draad kwijt bent en waarvan je na lezing van de beschrijving denkt: oh ja....dat had ik er niet in gezien. Er gebeurt van alles, de lijnen en parallellen waren niet altijd even duidelijk. Veel mensen hadden die ervaring, zo bleek uit de sms-recensies, die het IFFR voor het eerst mogelijk maakte.
Traag, en met veel veelzeggende elementen die mij dan weer niet zoveel zeiden, was Mundane History. Kritiek op het overheidsbeleid van Thailand zat er in, maar verstopt. Dat kan daar niet anders. En verder bijna geheimzinnige verwijzingen naar de kosmos. Winnaar van een Tigeraward.

Of ik het eind van R zou halen, daar had ik mijn twijfels over. Een hard gevangenisdrama dat in een Scandinavisch land (DK) verfilmd is, dat beloofde weinig goeds. Beetje pijnlijk dat het verhaal vrijwel hetzelfde begint als die fraaie andere gevangenisfilm, Un Prophete. Het geweld is zo realistisch en de mensen zijn zo onaangenaam dat ik enorme zin in koffie kreeg. Iemand meldde in zijn sms-recensie: 'Toch blijft de film iets te beschouwend om ook de kijker vol te kunnen raken'. Dat snap ik niet.
Het waren 4 Tigerkandidaten, waarvan ik op de eerste na, geen verwachtingen had. Toch vielen twee van de films in de prijzen.
NDT: Beyond time

Het Nederlands Dans Theater bestaat 50jaar en viert dat met onder andere een repriseprogramma 'Beyond Time’. Het bestaat uit choreografieen van Hans van Manen en Jiří Kylián, uit '78, '80 en '78.
We waren op de première van de toernee, op 4 februari in het Lucent Danstheater in Den Haag. Hans van Manen was zelf aanwezig, en liep rond op misschien wel de meest glimmende schoenen die ik ooit heb gezien. En wellicht glom ie ook wel van trots, op zijn 'Kleines Requiem (1996), dat gedanst werd. Mooie muziek van Górecki.
Muziek uit Oost-Europa, uit het laatste deel van de vorige eeuw, vormde de rode draad van deze avond, naast Górecki was er ook muziek van de Tsjech Martinu en van de Rus Stravinsky.
Heel veel tekst heb ik niet bij de werken van van Manen en Kylián. Hooguit dat het van een universele schoonheid is. Tournee nog op veel plaatsen in Nederland. Gaat dat zien!
donderdag 4 februari 2010
IFFR 2010: True Noon
Mooie, zorgvuldig gemaakte film op een locatie waar je niet snel zult komen maar die mooie plaatjes oplevert.
IFFR 2010: Hotel Atlantico
You can check out anytime you like, but you can never leave uit Hotel Atlantico. Regisseur Suzana Amaral kwam voor het eerst sinds 20 jaar weer naar het IFFR, met haar nieuwe film Hotel Atlantico. Ze waarschuwde vooraf: 'This is not a typical Brasilian movie, no samba, no poverty, no violence'. Mwa, er gingen aardig wat mensen dood in de film, er raakte iemand gewond. Er was wel muziek, de opera-aria La dona e mobile en verschillende mensen hadden niet meer bezit dan de kleren die ze aanhadden. 'It's about life itself!' benadrukte de maakster.
Het was een roadmovie van het betere soort, de hoofdfiguur, Sebastian, liet zich schijnbaar ongestuurd meevoeren naar waar het lot hem bracht, naar een dorpje waar hij even priester was, naar de zee, terug naar zijn eigen stad. Als kijker had ik niet altijd door wat er gebeurde, en waarom. Met al die vraagtekens een mooie film, met een bijzonder verhaal.
Het was een roadmovie van het betere soort, de hoofdfiguur, Sebastian, liet zich schijnbaar ongestuurd meevoeren naar waar het lot hem bracht, naar een dorpje waar hij even priester was, naar de zee, terug naar zijn eigen stad. Als kijker had ik niet altijd door wat er gebeurde, en waarom. Met al die vraagtekens een mooie film, met een bijzonder verhaal.
woensdag 3 februari 2010
IFFR 2010: Eyes wide open
Hij is slager, en hij heet ook nog Jakov Fleischmann. Zijn winkel staat in het oude deel van Jeruzalem en hij leeft het leven van een echte vrome jood. Vrouw, kinderen, synagoge, godsvrezend en kosher. Zijn vader is kort geleden overleden en de winkel kan weer open. Op die eerste dag komt een jongeman aanlopen. Die is op zoek naar een oude geliefde, een vriend die ergens in Jerusalem moet wonen, maar geen contact meer wil.
Het waarom, de motieven, die worden niet helemaal duidelijk, maar de mannen krijgen een liefdesrelatie, die door de buitenwereld ontdekt wordt. Op allerlei manieren ontstaat er weerstand, van pamfletten die oproepen niets te kopen bij deze onreine slager tot geweldsdreiging en een donderpreek van de rebbe. Door een parallel verhaal in de film over de verhouding tussen een collega-winkelier en diens vriendin, ontstaat er een bredere context van moraal, gedrag en de regels van het geloof.
De man lijkt te moeten kiezen voor het vrome, veilige leven naar de traditie of het volgen van zijn gevoel voor de ander. Over dat dilemma gaat het tweede deel van de film.
Na afloop zei de maker in de Q&A: 'Fleischmann is through the whole film busy making homosexuality kosher'. Het verhaal in de film toont aan dat zoiets nog niet meevalt. Naast het indringende verhaal is 'Eyes wide open' ook nog eens erg fraai gefotografeerd en kalm in beeld gebracht.
Het waarom, de motieven, die worden niet helemaal duidelijk, maar de mannen krijgen een liefdesrelatie, die door de buitenwereld ontdekt wordt. Op allerlei manieren ontstaat er weerstand, van pamfletten die oproepen niets te kopen bij deze onreine slager tot geweldsdreiging en een donderpreek van de rebbe. Door een parallel verhaal in de film over de verhouding tussen een collega-winkelier en diens vriendin, ontstaat er een bredere context van moraal, gedrag en de regels van het geloof.
De man lijkt te moeten kiezen voor het vrome, veilige leven naar de traditie of het volgen van zijn gevoel voor de ander. Over dat dilemma gaat het tweede deel van de film.
Na afloop zei de maker in de Q&A: 'Fleischmann is through the whole film busy making homosexuality kosher'. Het verhaal in de film toont aan dat zoiets nog niet meevalt. Naast het indringende verhaal is 'Eyes wide open' ook nog eens erg fraai gefotografeerd en kalm in beeld gebracht.
IFFR 2010: La vie au ranch
La vie au ranch
Het leven op de ranch is geen Franstalige western. De ranch blijkt de bijnaam voor het studentenhuis van een paar studentes in Parijs. Van leven is eigenlijk ook niet zoveel sprake. De dames kletsen, roken en zuipen teveel om het echte leven enige kans te geven. Het was zo'n film waarvan ik me afvroeg wat me in godsnaam had doen besluiten er een ticket voor te kopen. Anderhalf uur gebep en gedoe, in studentenkamers, op feestjes, in het vroege ochtendlicht van Parijs. Ergens in de film staat de radio aan en barsten de dames uit in heftige meezang bij 'Ma Preference' van Julien Clerc. Dat scoort dan wel weer punten.
En verder was ik eigenlijk vooral blij toen het na anderhaf uur afgelopen was.
Het leven op de ranch is geen Franstalige western. De ranch blijkt de bijnaam voor het studentenhuis van een paar studentes in Parijs. Van leven is eigenlijk ook niet zoveel sprake. De dames kletsen, roken en zuipen teveel om het echte leven enige kans te geven. Het was zo'n film waarvan ik me afvroeg wat me in godsnaam had doen besluiten er een ticket voor te kopen. Anderhalf uur gebep en gedoe, in studentenkamers, op feestjes, in het vroege ochtendlicht van Parijs. Ergens in de film staat de radio aan en barsten de dames uit in heftige meezang bij 'Ma Preference' van Julien Clerc. Dat scoort dan wel weer punten.
En verder was ik eigenlijk vooral blij toen het na anderhaf uur afgelopen was.
IFFR 2010: A Single Man
Het was op 30 november 1962 geen volle maan. Hij stond in het eerste kwartier. Dat weet ik dankzij de oplettendheid van een kijker naar de film 'A Single Man'. Daarin kijken George en Kenny naar de maan, die goed zichtbaar is tegen de onbewolkte hemel. Vast een door de regisseur bedoelde uiting van perspectief.
Maar oplettende kijkers, of freaks, zien dat en gaan zoeken of het klopt. De melding kwam terecht in de afdeling "goofs" van deze film op IMDB.com. Daar worden alle vermeldingen van fouten in films gedaan, zoals microfoons in beeld, de bekende half-opgerookte sigaretten die in scenes voortdurend van lengte verspringen en automodellen die in de tijd dat de film speelt nog helemaal niet op de markt waren.
'A Single Man' is supergestyleerd, alles is veelzeggend, over alles is nagedacht en toch doet dat geen afbreuk aan de intensiteit van het verhaal. Ik zag de film tijdens dit festival tweemaal en ik was tweemaal ontroerd.
Het boek van Christopher Isherwood, dat begin jaren '60 werd geschreven toen hij in Californie woonde, is verfilmd op een manier die wonderlijk inhangt tussen arthouse en het grote doek. Benieuwd wat dat gaat betekenen voor de Oscars, begin maart.
Knap aan de film is, naast de stylering, de spanning die zich opbouwt tijdens de film over het einde van George, die neerslachtig is na het verongelukken van zijn partner. Zijn plan om een einde aan zijn leven te maken werkt hij af met methodische precisie, maar komt dat einde er ook? Dat is de hoofdvraag van de film.
Colin Firth speelt de inmiddels bejubelde hoofdrol. Nicholas Hoult, ooit een vadsig jongetje in de film 'About a boy', is een geheimzinnige, uitdagende leerling van George. En Julianne Moore speelt Georges' vriendin Charley. Eigenlijk ook Oscar-waardig, zoals ze met de fraaie teksten van Isherwood aan de gang gaat. Op de opmerking van George: 'Honey, stop living in the past, and start thinking about the future' antwoordt ze met het dodelijke: 'Sweetheart, living in the past ís my future'. Alleen zo'n zin maakt deze film al de moeite waard.
Maar oplettende kijkers, of freaks, zien dat en gaan zoeken of het klopt. De melding kwam terecht in de afdeling "goofs" van deze film op IMDB.com. Daar worden alle vermeldingen van fouten in films gedaan, zoals microfoons in beeld, de bekende half-opgerookte sigaretten die in scenes voortdurend van lengte verspringen en automodellen die in de tijd dat de film speelt nog helemaal niet op de markt waren.
'A Single Man' is supergestyleerd, alles is veelzeggend, over alles is nagedacht en toch doet dat geen afbreuk aan de intensiteit van het verhaal. Ik zag de film tijdens dit festival tweemaal en ik was tweemaal ontroerd.
Het boek van Christopher Isherwood, dat begin jaren '60 werd geschreven toen hij in Californie woonde, is verfilmd op een manier die wonderlijk inhangt tussen arthouse en het grote doek. Benieuwd wat dat gaat betekenen voor de Oscars, begin maart.
Knap aan de film is, naast de stylering, de spanning die zich opbouwt tijdens de film over het einde van George, die neerslachtig is na het verongelukken van zijn partner. Zijn plan om een einde aan zijn leven te maken werkt hij af met methodische precisie, maar komt dat einde er ook? Dat is de hoofdvraag van de film.
Colin Firth speelt de inmiddels bejubelde hoofdrol. Nicholas Hoult, ooit een vadsig jongetje in de film 'About a boy', is een geheimzinnige, uitdagende leerling van George. En Julianne Moore speelt Georges' vriendin Charley. Eigenlijk ook Oscar-waardig, zoals ze met de fraaie teksten van Isherwood aan de gang gaat. Op de opmerking van George: 'Honey, stop living in the past, and start thinking about the future' antwoordt ze met het dodelijke: 'Sweetheart, living in the past ís my future'. Alleen zo'n zin maakt deze film al de moeite waard.
dinsdag 2 februari 2010
IFFR 2010: Do it again
Voordat ik zaterdag de film 'Do it again' zag, was ik maker Geoff Edgers al even tegengekomen in de wandelgangen van het festival. Hij was net klaar met een interview voor de radio. Hoorbaar nog een beetje hyper van de aandacht voor de festivalpremiere van zijn film, de avond ervoor. Waarom de radioverslaggever hem aan het eind van het gesprek vroeg om een liedje te zingen, begreep ik pas een dag later, na het zien van de film.Edgers was erg blij met de positieve ontvangst van zijn productie (hij is voor 'Do it again' zowel scenarioschrijver, acteur als producer) en vertelde nog even hoe het begonnen was: als cultuurredacteur van de Boston Globe zocht hij een uitdaging en die vond hij in het voornemen de leden van de Kinks nog een keer bij elkaar op een podium te brengen.
Ik kreeg een button, een flyer en de vraag om na afloop van de film nog even te komen vertellen hoe ik hem vond. Edgers bleek zeer actief als button-uitdeler, bij alle screenings van zijn film stond hij bij de uitgang.
[Nokiapic (ç)ois] Geoff Edgers in CineramaDe nogal desperate, serieuze maar soms ook hilarische poging tot een reunie van de broers Ray en Dave Davies vormt de kern van het filmverhaal. Edgers studeert op eerdere herenigingen van bands die door broers gevormd werden, belt met Yoko Ono, interviewt oude bekenden, de voormalig manager van de Kinks en oud-bandleden. Het voornemen is om met iedere popartiest die hij interviewt ook even een Kinks-liedje te zingen. Dat gaat falikant mis met Paul Weller maar wordt een groot succes als Sting zijn gitaar pakt. Ter plekke ontdekt Sting een parallel tussen één van de Police-teksten en een nummer van Davies.
Geoff Edgers komt steeds dichterbij de echte Kinks-broers. Of het hem lukt ze te herenigen blijkt pas aan het eind van de film. Ik vond het geestig, levendig, bij vlagen hilarisch. Leo Blokhuis, eat your heart out!
IFFR 2010: Moscow
Er draaiden dit jaar twee films die Moscow (of Moscou) heten op het IFFR. In de haast bestelde ik kaarten voor de verkeerde, maar echt spijt kreeg ik er niet van. En zoveel maakte het niet eens uit. De film die ik wilde zien ging over een theatergroep in Rio die het stuk 'Drie Zusters' van Tsjechov opvoert. De film die ik op zaterdagmiddag in Pathé zag, ging over twee vriendinnen, waarvan één toneel wil spelen en gaat auditeren voor een rol in.....'Drie Zusters'. Bij beide films verwees de titel naar de stad Moskou, die in de stukken van Tsjechov symbool staat voor hoop, vrijheid en het echte leven.
In Seoul treffen twee vriendinnen elkaar weer, na enkele jaren. De een is secretaresse bij een groot bedrijf, de ander strijdt in de vakbond verbeten voor betere werkomstandigheden. Die twee levens blijken lastig te verenigen, maar toneel is een gedeelde liefde.
De confrontatie met de verschillen, op de besneeuwde helling van een berg buiten Seoul, biedt prachtige scenes. De tekst gaat geleidelijk over van de eigen woorden van de meisjes naar de fraaie zinnen die Tsjechov schreef voor het eind van 'Drie Zusters'.
De confrontatie met de verschillen, op de besneeuwde helling van een berg buiten Seoul, biedt prachtige scenes. De tekst gaat geleidelijk over van de eigen woorden van de meisjes naar de fraaie zinnen die Tsjechov schreef voor het eind van 'Drie Zusters'.
zondag 31 januari 2010
IFFR 2010: Reykjavik-Rotterdam
De eerste zaterdag van het 39e Film Festival Rotterdam, en meteen al een mega-event. Het is voor één avond Hollywood-aan-de-Maas in het oude Luxor. Voor de premiere van 'Reykjavik-Rotterdam' zijn veel Rotterdamse kopstukken verzameld. Havenbaronnen, wethouders, raadsleden, zelfs de Koningin-Moeder van de Nederlandse cinema, Willeke van Ammelrooy, is naar Rotterdam gekomen. Het is een Ijsland-Nederlandse co-productie die niet alleen Rotterdam in de titel heeft, maar voor een minuut of tien zelfs in onze prachtige stad speelt. Dick Rijneke is er een beetje opgewonden van, en vindt dat het - op dit nogal engelstalige festival- om een Nederlandse premiere gaat en dat hij gewoon Rotturdams ken praten. Hij leest wat moeizaam van een blaadje boze dingen over het Filmproductiefonds en laat vervolgens raadslid Ronald Motta hetzelfde doen, tot hoorbaar ongenoegen van de zaal. Maar dan gaat toch het licht uit en zien we stoere gangsters en gangsters die dat eigenlijk niet meer willen zijn aan het werk op de smokkelroute. Pillen én pure alcohol, die in Ijsland gebruikt kan worden voor het maken van drank.
Beide steden uit de titel komen in beeld en er zitten fraaie plaatjes in van de reis van een containerschip tussen Rotterdam en Reykjavik. Een maritiem gangsterverhaal dat af en toe wat ontspoort in slapstick-achtige humor en soms net wat teveel geweld laat zien. Maar ook met goed gelukte spanningsbogen en écht leuke grappen. Nederlandse inbreng door Victor Löw die nogal schmierend een brullende, opgefokte gangsterbaas neerzet die voortdurend 'fucking Icelanders' roept.
En een gouden vondst met gehannes met een schilderij van Jackson Pollock.
Er komt een Amerikaanse remake van deze film, met Mark Wahlberg in de hoofdrol. Maar waarschijnlijk niet opgenomen in Rotterdam, en dat schijnt dan weer te liggen aan dat Productiefonds.
Voorlopig is deze eerste versie van 'Reykjavik-Rotterdam' leuk en spannend genoeg.
zaterdag 30 januari 2010
IFFR 2010: VPRO Previewdag
Al een aantal jaren geven we ons lot op drie dagen van het International Film Festival Rotterdam in handen van Harry en Jannie. Zij wikken en wegen over wat ze het steeds groeiende publiek van de VPRO-dagen voorzetten. Harry Hosmann en Jannie Langbroek, van de VPRO-filmredactie, programmeren voor de Preview en de Discovery, en kiezen de 4 Tigerkandidaten. Je koopt lang tevoren een kaartje - de dagen zijn steeds eerder uitverkocht- en pas kort voor het festival krijg je het programma.
Festival-directeur Wolfson waarschuwde bij de opening van de Previewdag al even: vanwege de festivalthema's dit jaar wordt het veel oorlog, gevangenis en eenzaamheid. Het viel ons eigenlijk ook nog wel mee, gewend als we zijn aan dagen vol films over depressie, leed en vooral uitzichtloosheid. We gaan het desondanks toch graag aan, omdat we benieuwd zijn naar al die films, en omdat Harry en Jannie soms ook de nuance zoeken en er zo af en toe een vriendelijk, ontroerend of klein-menselijk juweeltje tussen zetten. En omdat de artistieke, wereldcinema-achtige films die Rotterdam centraal stelt op het IFFR het verdienen gezien te worden.
Donderdag 28 januari 2010: Dag 1 in de Pathé. Volle bak en niet alleen daar. In drie zalen loopt parallel het Preview-programma. In de zaal veel VPRO-programmamakers, en achter ons de van Goghjes. Zoals al vele jaren. Dit jaar mag de koffie mee de zaal in. Dat is een jaarlijks strijdpunt met de zaalwachten.
En dan begint het, ruim 13 uur film kijken. In ons hoofd ontstaat een verhaal op grond van de volgorde en het moment van de films.
La mujer sin piano
Een vrouw in Madrid heeft een leven dat niet heel erg spannend lijkt. De tv staat veel aan en we zien dezelfde belspellen als die bij RTL en SBS te zien waren. Haar man is taxichauffeur en niet echt gezellig. Ze pakt haar koffer in, gaat naar het busstation en probeert een kaartje te kopen. Iedereen is onaardig tegen haar, de lokettist zegt op haar vraag welke bussen nog gaan, dat ze even op het bord achter zich moet kijken. Als ze heeft besloten en zich weer omdraait pakt hij net het bordje 'gesloten' en gooit het loket dicht voor die dag.
Ze heeft een interessante ontmoeting met een Pool, die naar Katowice wil. Er gebeurt van alles in die nacht. De vraag is wat haar 'vlucht' oplevert. Met het antwoord op die vraag eindigt de film.
Een film die je meeneemt, die ondanks het niet zo heel originele gegeven, erg mooi is gemaakt en die met humor en gevoel de 'vlucht' van de vrouw in beeld brengt.
Lebanon
Ik heb in vorige jaren al eens geschreven dat het opmerkelijk is hoe weinig vorm-experiment je bij de films op het IFFR ziet. Dat kan je als commentaar zien, het is ook uiting van het feit dat filmtaal universeel is en dat die taal zich in zijn traditionele vorm goed leent voor het vertellen van verhalen.
De film 'Lebanon' is vorm-technisch zeker wel nieuw en interessant. We volgen een paar Israelische militairen op hun weg door Libanon. Ze zitten in een tank en de camera blijft consequent in de tank. In die kleine ruimte maken de militairen van alles mee, er ontstaan conflichten, de commandant komt er zijn bevelen geven, er wordt een 'angel' (de term die in het radioverkeer wordt gebruikt voor een omgekomen soldaat) ingehesen. We zien buiten alleen door het scherm van het kanon.
Een harde, maar integere film die veel aandacht krijgt, en hoog scoort in de publieksenquetes.
Un Prophète
Er werd veel verwacht van deze film. Grote, lange film over het gevangenis leven in een complex niet ver van Parijs. Geen aanklacht tegen het systeem, zei Jacques Audiard, de maker in een interview, maar een verhaal over mensen in de gevangenis. Het idee voor de film kreeg de regisseur toen hij één van zijn eerdere films ging vertonen in de gevangenis (cultuur moet in Frankrijk overal, ook in de gevangenis). Het script was hem al eerder aangeboden maar na dat bezoek aan de claustrofobische omgeving van een gevangenis nam hij het besluit de film te gaan maken.
Het snoeiharde systeem van macht, privileges en geweld tussen bendes gevangenen is briljant in beeld gebracht. Tussen de leider en de nieuweling ontstaat een bijna Shakespeare-achtige situatie van loyaliteit, macht en strijd.
De camera staat geen moment stil, er is voortdurend geluid, drukte en actie. Het verhaal is prachtig in beeld gebracht, zelfs de tussentitels die het verhaal structuur geven zijn mooi. Imposante film die met een ruim promotiebudget zijn weg wel zal vinden naar de Nederlandse zalen.
White material
Niet zo heel origineel, blanke kolonialen in een zwarte wereld die het lastig krijgen. De Afrikanen, inwoners van een niet nader genoemd land zijn voortdurend boos en gedecideerd en de Francaise en haar gezin zijn verwarde westerlingen in smeulende en oplaaiende vuren. De Francaise, die van geen wijken weet, wandelt, regelt en praat zich met veel drama door het verhaal heen. Met Isabelle Hupert als de Francaise is het vooortudrend raak. Ze is -zoals we van haar kennen- een wandelend lage druk gebied. Ik ben er niet tegen ingeent....
Zarte Parasiten
Enigzins pretentieus filmpje over twee jongeren. Ze zijn een stel maar werken ieder apart in hun rol: ze mengen zich in het leven van mensen waar plaats is voor een dochter of zoon. Het meisje komt dagelijks bij een oude vrouw die vereenzaamt is, de jongen werkt zich binnen in een gezin dat een zoon verloren heeft.
Op beide plekken gaat het mis, waarbij er spanningen ontstaan en de jongeren ontmaskerd worden. De verwachte plot, de wending, de moraal of de loutering...je verwacht hem wel maar hij komt niet. Aardig maaar niet meer dan dat.
Festival-directeur Wolfson waarschuwde bij de opening van de Previewdag al even: vanwege de festivalthema's dit jaar wordt het veel oorlog, gevangenis en eenzaamheid. Het viel ons eigenlijk ook nog wel mee, gewend als we zijn aan dagen vol films over depressie, leed en vooral uitzichtloosheid. We gaan het desondanks toch graag aan, omdat we benieuwd zijn naar al die films, en omdat Harry en Jannie soms ook de nuance zoeken en er zo af en toe een vriendelijk, ontroerend of klein-menselijk juweeltje tussen zetten. En omdat de artistieke, wereldcinema-achtige films die Rotterdam centraal stelt op het IFFR het verdienen gezien te worden.
Donderdag 28 januari 2010: Dag 1 in de Pathé. Volle bak en niet alleen daar. In drie zalen loopt parallel het Preview-programma. In de zaal veel VPRO-programmamakers, en achter ons de van Goghjes. Zoals al vele jaren. Dit jaar mag de koffie mee de zaal in. Dat is een jaarlijks strijdpunt met de zaalwachten.
En dan begint het, ruim 13 uur film kijken. In ons hoofd ontstaat een verhaal op grond van de volgorde en het moment van de films.
La mujer sin piano
Een vrouw in Madrid heeft een leven dat niet heel erg spannend lijkt. De tv staat veel aan en we zien dezelfde belspellen als die bij RTL en SBS te zien waren. Haar man is taxichauffeur en niet echt gezellig. Ze pakt haar koffer in, gaat naar het busstation en probeert een kaartje te kopen. Iedereen is onaardig tegen haar, de lokettist zegt op haar vraag welke bussen nog gaan, dat ze even op het bord achter zich moet kijken. Als ze heeft besloten en zich weer omdraait pakt hij net het bordje 'gesloten' en gooit het loket dicht voor die dag.
Ze heeft een interessante ontmoeting met een Pool, die naar Katowice wil. Er gebeurt van alles in die nacht. De vraag is wat haar 'vlucht' oplevert. Met het antwoord op die vraag eindigt de film.
Een film die je meeneemt, die ondanks het niet zo heel originele gegeven, erg mooi is gemaakt en die met humor en gevoel de 'vlucht' van de vrouw in beeld brengt.
Lebanon
Ik heb in vorige jaren al eens geschreven dat het opmerkelijk is hoe weinig vorm-experiment je bij de films op het IFFR ziet. Dat kan je als commentaar zien, het is ook uiting van het feit dat filmtaal universeel is en dat die taal zich in zijn traditionele vorm goed leent voor het vertellen van verhalen.
De film 'Lebanon' is vorm-technisch zeker wel nieuw en interessant. We volgen een paar Israelische militairen op hun weg door Libanon. Ze zitten in een tank en de camera blijft consequent in de tank. In die kleine ruimte maken de militairen van alles mee, er ontstaan conflichten, de commandant komt er zijn bevelen geven, er wordt een 'angel' (de term die in het radioverkeer wordt gebruikt voor een omgekomen soldaat) ingehesen. We zien buiten alleen door het scherm van het kanon.Een harde, maar integere film die veel aandacht krijgt, en hoog scoort in de publieksenquetes.
Un Prophète
Er werd veel verwacht van deze film. Grote, lange film over het gevangenis leven in een complex niet ver van Parijs. Geen aanklacht tegen het systeem, zei Jacques Audiard, de maker in een interview, maar een verhaal over mensen in de gevangenis. Het idee voor de film kreeg de regisseur toen hij één van zijn eerdere films ging vertonen in de gevangenis (cultuur moet in Frankrijk overal, ook in de gevangenis). Het script was hem al eerder aangeboden maar na dat bezoek aan de claustrofobische omgeving van een gevangenis nam hij het besluit de film te gaan maken.
Het snoeiharde systeem van macht, privileges en geweld tussen bendes gevangenen is briljant in beeld gebracht. Tussen de leider en de nieuweling ontstaat een bijna Shakespeare-achtige situatie van loyaliteit, macht en strijd.De camera staat geen moment stil, er is voortdurend geluid, drukte en actie. Het verhaal is prachtig in beeld gebracht, zelfs de tussentitels die het verhaal structuur geven zijn mooi. Imposante film die met een ruim promotiebudget zijn weg wel zal vinden naar de Nederlandse zalen.
White material
Niet zo heel origineel, blanke kolonialen in een zwarte wereld die het lastig krijgen. De Afrikanen, inwoners van een niet nader genoemd land zijn voortdurend boos en gedecideerd en de Francaise en haar gezin zijn verwarde westerlingen in smeulende en oplaaiende vuren. De Francaise, die van geen wijken weet, wandelt, regelt en praat zich met veel drama door het verhaal heen. Met Isabelle Hupert als de Francaise is het vooortudrend raak. Ze is -zoals we van haar kennen- een wandelend lage druk gebied. Ik ben er niet tegen ingeent....
Zarte Parasiten
Enigzins pretentieus filmpje over twee jongeren. Ze zijn een stel maar werken ieder apart in hun rol: ze mengen zich in het leven van mensen waar plaats is voor een dochter of zoon. Het meisje komt dagelijks bij een oude vrouw die vereenzaamt is, de jongen werkt zich binnen in een gezin dat een zoon verloren heeft.
Op beide plekken gaat het mis, waarbij er spanningen ontstaan en de jongeren ontmaskerd worden. De verwachte plot, de wending, de moraal of de loutering...je verwacht hem wel maar hij komt niet. Aardig maaar niet meer dan dat.
woensdag 27 januari 2010
Le Nozze in Amsterdam

Het eigenwijze productie-duo Sergio Morabito en Jossi Wieler werd een jaar of 3 geleden door de Nederlandse Opera gevraagd een nieuw verfje te zetten op het aloude repetoire van de 3 Mozart-Daponte opera's.
Ze deden het spraakmakend en nogal omstreden. Don Giovanni in het Beddenpaleis - een voorstelling die het door zijn detaillering beter deed op tv dan in de zaal- met een nogal opmerkelijke opvatting over de Don Juan-figuur. Cosi fan tutte werd gesitueerd in een vakantiekolonie en Le nozze di Figaro verplaatste zich van het kasteel van de graaf naar de showroom van een automerk. De graaf van Almaviva uit het libretto van Daponte werd het automerk Almaviva, met als paradepaardje een fonkelend groene cabrio.
Ik heb in 2006 alle drie de opera's gezien in een periode van net 3 maanden. Nu ieder jaar één van de drie producties wordt hernomen, wil ik graag nog eens kijken, met wat minder de nieuwigheid en verbazing van de eerste keer.
Le nozze is een verhaal vol liefde, bedrog en verzoening. Mozarts muziek zit vol fraaie melodieen en indrukwekkende aria's. Charlotte Margiono was er, net als 3 jaar geleden weer bij. En hoofdrol Luca Pisaroni was opnieuw geengageerd door DNO. Deze Italiaanse bas, bruut en groot in Ercole amante, begin vorig jaar, zette weer de door het regisseursduo wat sullig gebeeldhouwde rol van Figaro neer.
De autoshowroom, groot, hard verlicht en met de cabrio als stralend middelpunt, is het grootste deel van de voorstelling het decor voor alle verwikkelingen. Het duo Wieler-Morabito houdt er kennelijk niet van om de thema's van de opera's die ze onder handen nemen, te abstraheren. Ze kiezen voor een soort gelaagde concreetheid waarin details belangrijk zijn. Alle sigaretten in deze voorstelling komen bijvoorbeeld uit een soort wereldbol, zoals je die in de jaren '60 wel zag. En de as gaat in zo'n typische asbak uit die tijd, een glazen bakje in een klein model autoband. Nog zo'n vondst: alle buitenscenes, zoals de vlucht van Cherubini uit het kasteel, zien we op het podium als beelden van de bewakingscamera's.
Toch...dacht ik gisteren in de Stopera dat het wel leek alsof de regisseurs helemaal niet naar de muziek hebben geluisterd bij het maken van deze voorstelling. Het is heel erg toneel, iedereen zingt nogal terloops, zeker in het eerste deel. En omdat het allemaal stemmen zijn die zonder pathos en vrij naturel kunnen zingen en spelen, werkt het ook. Maar de aandacht voor de muziek was er wat te weinig in de enscenering. Waarbij het feit dat dirigent Constantinos Carydis het Nederlands Kamerorkest wat vlakjes liet spelen, nog eens extra bijdroeg aan het wat weinig spectaculaire muziekgehalte van deze voorstelling.
Je kon het aan het applaus horen, Amsterdam gaf deze voorstelling een zeventje. En ik was het deze keer wel met Amsterdam eens.
[foto's (c) DNO]
zondag 22 november 2009
Salomé bij de Nederlandse Opera: Bravo en Boe!
Donderdag, 19 november, tegen tienen, Amsterdam, het Muziekgebouw. Nog geen 5 dagen geleden was ik hier ook en bedacht dat de dansvoorstelling van die avond -hoe mooi ook- niet echt een intellectuele uitdaging vormde.
Vanavond op mijn wenken bediend: Salomé van Richard Strauss, een opera uit 1905 die toen voor ophef zorgde en hier en daar verboden werd. De intendant-generaal van de koninklijk-keizerlijke Hofoper van Wenen verbood opvoering op 'religieuze en zedelijke gronden'. De omstreden opera was trouwens een groot succes op andere plaatsen, zoals op 16 mei 1906 in Graz, waar Gustav Mahler, Arnold Schonberg, Alexander Zemlinksy én Alban Berg in de zaal zaten.
Still uit video van DNO
Anno 2009 is er nog steeds ophef. Het applaus in de Stopera klatert en duurt lang, maar de voor- en tegenstanders roeren zich: fanatiek klinkt het bravo maar de boe-roepers doen er alles aan om gehoord te worden. Een wedstrijdje in voor- en afkeur.
Eigenlijk is het niet helemaal eerlijk. Bravo bekt gewoon beter en zeker als je volume wilt maken zijn die klanken veel geschikter. Boe laat zich slecht vocaal versterken. En boe mist een lettergreep. Zullen we afspreken dat er bij de opera voortaan bravo (en voor de mensen die weten hoe het hoort: brava bij de dames) wordt geroepen door de liefhebbers en "oh nee" door de haters?
Ik kijk bij het slotapplaus altijd naar de gezichten van de spelers, effe checken hoe zij er bij staan. Soms zie je opluchting, uitputting, routine of oprechte vermoeidheid. Hier kijkt de cast op het podium vooral triomfantelijk. Zangeres Doris Soffel, die Herodias zong, blijft nog even in haar rol en maakt een vals, sarcastische dansje: dikke neus als je het niks vond. Er was deze avond veel om aan te wennen. Toen het doek om 20 u opging zagen we niet het terras van het paleis van Herodes, zoals in het libretto staat, maar een Abu Ghraib-achtige bunker. Betonnen, massieve wanden, een plafond waar de wapening van het beton hier en daar doorzakt en harde tl-verlichting. De maan, die in de setting van het verhaal een grote rol speelt, wordt hier verbeeld door een ballon.
De feestdis is gedekt, Salome aan de tafel, evenals haar moeder en haar stiefvader Herodes. Die heeft een koptelefoon op en zit stevig mee te swingen op wat hij hoort. Het feest verloopt treurig, er is geweld, drank, ruige sex en heroine.
Still uit video van DNO
Het valt niet mee om het als toeschouwer te vatten. 'Nou heb je me even', denk ik en ik kijk op mijn horloge. We zijn 70 minuten in de voorstelling als ik een theatraal effect zie dat me echt aanspreekt. Salomé wil het feest en de bunker ontvluchten, tekent met krijt een deur op het beton en probeert die met alle macht te openen. De anderen volgen haar, tekenen deuren en proberen die vergeefs in te rammen. In al zijn eenvoud een briljante theatrale vondst.
Een dik half uur later is de slotscene. Salomé staat met Jochanaan (Johannes de Doper), wiens lippen ze wilde kussen, alleen op het podium. In het verhaal is het hoofd van Jochanaan haar op haar bevel op een zilveren schaal aangeboden. Zijn afgehakte hoofd zweeft boven het podium maar daaronder hebben Salomé en hij een bijna romantische slotscene. Niet heel gangbaar, dit einde.Ze sluiten samen het toneeldoek, het zaallicht gaat al aan en op de voorste rij staat een man op: 'die vrouw moet dood'! roept hij naar het toneel.
Het is de tekst die haar vader, Herodes, in het oorspronkeljke libretto zegt. De man hoort erbij, dat is duidelijk, maar het effect is er niet minder om.
Still uit video van DNO
Zoals wel vaker lees ik na afloop in het uitgebreide programmaboek dat DNO altijd verzorgt wat ik óók had kunnen zien en mogelijk wat eerder had kunnen begrijpen. Dit verhaal, de symboliek en zelfs de historie van deze opera staan bol van de betekenis. Regisseur Peter Konwitschny, die een enorme staat van dienst heeft, maakt het zijn publiek niet makkelijk. Hij wrijft de thema's die Strauss bij de toneeltekst van Oscar Wilde op muziek zette stevig in: de femme fatale, de hysterische zangeres, de lust van de vrouwen die elkaar en de mannen verleiden, exotiek en erotiek. De heroine-spuitende Herodes, zijn vrouw die met een champagnefles wordt gepenetreerd, de gangbang over de dode Narraboth, Grease-achtige dansjes, het is allemaal niet heel feestelijk en heeft een laag feelgood-gehalte.
Konwitschny kiest harde manieren om zijn visie op dit werk van Strauss neer te zetten. Ontluistering lijkt voortdurend het thema, net als verlies van decorum.
Uit de bak klinkt het ruim honderd-koppige orkest, muziek van Strauss die schatplichtig is aan Wagner. Zo heel af en toe hoor je er de Strauss van later doorheen, meer harmonisch en lyrisch.
Salome was een hit, aan het begin van de 20e eeuw. Strauss kocht van de opbrengst van zijn opera een huis in Garmisch-Partenkirchen. Daar bracht hij zijn laatste jaren door en daar componeerde hij 40 jaar na Salomé de zoveel lieflijker muziek van de '4 letzte Lieder'.
Vanavond op mijn wenken bediend: Salomé van Richard Strauss, een opera uit 1905 die toen voor ophef zorgde en hier en daar verboden werd. De intendant-generaal van de koninklijk-keizerlijke Hofoper van Wenen verbood opvoering op 'religieuze en zedelijke gronden'. De omstreden opera was trouwens een groot succes op andere plaatsen, zoals op 16 mei 1906 in Graz, waar Gustav Mahler, Arnold Schonberg, Alexander Zemlinksy én Alban Berg in de zaal zaten.
Anno 2009 is er nog steeds ophef. Het applaus in de Stopera klatert en duurt lang, maar de voor- en tegenstanders roeren zich: fanatiek klinkt het bravo maar de boe-roepers doen er alles aan om gehoord te worden. Een wedstrijdje in voor- en afkeur.
Eigenlijk is het niet helemaal eerlijk. Bravo bekt gewoon beter en zeker als je volume wilt maken zijn die klanken veel geschikter. Boe laat zich slecht vocaal versterken. En boe mist een lettergreep. Zullen we afspreken dat er bij de opera voortaan bravo (en voor de mensen die weten hoe het hoort: brava bij de dames) wordt geroepen door de liefhebbers en "oh nee" door de haters?
Ik kijk bij het slotapplaus altijd naar de gezichten van de spelers, effe checken hoe zij er bij staan. Soms zie je opluchting, uitputting, routine of oprechte vermoeidheid. Hier kijkt de cast op het podium vooral triomfantelijk. Zangeres Doris Soffel, die Herodias zong, blijft nog even in haar rol en maakt een vals, sarcastische dansje: dikke neus als je het niks vond. Er was deze avond veel om aan te wennen. Toen het doek om 20 u opging zagen we niet het terras van het paleis van Herodes, zoals in het libretto staat, maar een Abu Ghraib-achtige bunker. Betonnen, massieve wanden, een plafond waar de wapening van het beton hier en daar doorzakt en harde tl-verlichting. De maan, die in de setting van het verhaal een grote rol speelt, wordt hier verbeeld door een ballon.
De feestdis is gedekt, Salome aan de tafel, evenals haar moeder en haar stiefvader Herodes. Die heeft een koptelefoon op en zit stevig mee te swingen op wat hij hoort. Het feest verloopt treurig, er is geweld, drank, ruige sex en heroine.
Het valt niet mee om het als toeschouwer te vatten. 'Nou heb je me even', denk ik en ik kijk op mijn horloge. We zijn 70 minuten in de voorstelling als ik een theatraal effect zie dat me echt aanspreekt. Salomé wil het feest en de bunker ontvluchten, tekent met krijt een deur op het beton en probeert die met alle macht te openen. De anderen volgen haar, tekenen deuren en proberen die vergeefs in te rammen. In al zijn eenvoud een briljante theatrale vondst.
Een dik half uur later is de slotscene. Salomé staat met Jochanaan (Johannes de Doper), wiens lippen ze wilde kussen, alleen op het podium. In het verhaal is het hoofd van Jochanaan haar op haar bevel op een zilveren schaal aangeboden. Zijn afgehakte hoofd zweeft boven het podium maar daaronder hebben Salomé en hij een bijna romantische slotscene. Niet heel gangbaar, dit einde.Ze sluiten samen het toneeldoek, het zaallicht gaat al aan en op de voorste rij staat een man op: 'die vrouw moet dood'! roept hij naar het toneel.
Het is de tekst die haar vader, Herodes, in het oorspronkeljke libretto zegt. De man hoort erbij, dat is duidelijk, maar het effect is er niet minder om.
Zoals wel vaker lees ik na afloop in het uitgebreide programmaboek dat DNO altijd verzorgt wat ik óók had kunnen zien en mogelijk wat eerder had kunnen begrijpen. Dit verhaal, de symboliek en zelfs de historie van deze opera staan bol van de betekenis. Regisseur Peter Konwitschny, die een enorme staat van dienst heeft, maakt het zijn publiek niet makkelijk. Hij wrijft de thema's die Strauss bij de toneeltekst van Oscar Wilde op muziek zette stevig in: de femme fatale, de hysterische zangeres, de lust van de vrouwen die elkaar en de mannen verleiden, exotiek en erotiek. De heroine-spuitende Herodes, zijn vrouw die met een champagnefles wordt gepenetreerd, de gangbang over de dode Narraboth, Grease-achtige dansjes, het is allemaal niet heel feestelijk en heeft een laag feelgood-gehalte.
Konwitschny kiest harde manieren om zijn visie op dit werk van Strauss neer te zetten. Ontluistering lijkt voortdurend het thema, net als verlies van decorum.
Uit de bak klinkt het ruim honderd-koppige orkest, muziek van Strauss die schatplichtig is aan Wagner. Zo heel af en toe hoor je er de Strauss van later doorheen, meer harmonisch en lyrisch.
Salome was een hit, aan het begin van de 20e eeuw. Strauss kocht van de opbrengst van zijn opera een huis in Garmisch-Partenkirchen. Daar bracht hij zijn laatste jaren door en daar componeerde hij 40 jaar na Salomé de zoveel lieflijker muziek van de '4 letzte Lieder'.
zondag 15 november 2009
Verse Prins in het Muziektheater
Foto: Christopher Wheeldon in Vanity FairHet heet echt zo: bewonerstheater. Het Muziektheater, dat doorgaans 'De Stopera' genoemd wordt, is het 'bewonerstheater' van het Nationale Ballet en de Nederlandse Opera. Als die twee gezelschappen niet optreden, is er ruimte voor andere programmering. En dat staat op een site met ook al zo'n wilde naam: www.gastprogrammering.nl. Je merkt dat de fantasie regeert in de Amsterdamse kunsten...
Veel dans wordt geprogrammeerd, zoals het Nederlands Danstheater, als de hoofdbewoners er niet zijn, en soms theater, zoals in mei.
Tussen de avonden van de opera Salomé door (daarover later meer op dit klog) stond een Engels gezelschap dat voor het eerst in Nederland optrad: Morphoses/The Wheeldon Company. Een nieuwe combinatie, opgericht door wat men de meest veelbelovende choreograaf van dit moment noemt, Christopher Wheeldon. Dat vinden de kenners en zelfs is hij ook redelijk overtuigd van zijn eigen kunnen. Tegen The Guardian zei hij: 'I want to become the Serge Diaghilev of the 21st century', al slaat dat meer op het feit dat hij een eigen gezelschap startte, Morphosis/The Wheeldon Company. Het heeft zijn thuisbasis op twee plekken, New York en het Londense Saddlers Wellstheater. Wheeldon werd in 'Vanity Fair benoemd tot de 'Fresh Prince of Ballet'.
Neerlands trots was in het Muziektheater Rubinald Pronk. Hij danste 'Softly as I leave you', een pas-de-deux met de Amerikaanse Drew Jacoby. Het ballet was gezet op op muziek van Arvo Pärt en Bach, wiens 'Air' klonk.
Foto: Rubinald Pronk en Drew JacobyH., met wie ik in de Stopera was, vond dit prachtig en was geraakt. Ik kwam niet verder dan het oordeel 'sentimenteel'. Een ander werk, 'Bolero' op de muziek van Ravel vond ik wél interessant, omdat choreograaf Ratmansky - voormalig directeur van het Bolsjoiballet in Moskou- buiten de voor-de-hand-liggende cliché's bleef. H. vond het niet veel, kon niet loskomen van beelden van ijsdanskuren op deze muziek en Bo Derek.
En zo werden we afwisselend geraakt of bleven we wat onaangedaan door wat we zagen.
Het meeste indruk maakte het laatste werk van deze avond, 'Fools' Paradise. Nieuwe muziek van Joby Talbot, live gespeeld door Sinfonia Rotterdam. Voldragen groepswerk met veel ruimte voor solo's. Het was fraai gedanst, erg gebaseerd op traditioneel ballet en het was in dat idioom ongetwijfeld behoorlijk vernieuwend. Maar, als ik zo vrij mag zijn de grenzen van mijn snobisme nog wat verder op te rekken, een intellectuele uitdaging, zoals moderne dans soms wel eens is, dat wilde het niet worden op deze avond in Amsterdam.
maandag 9 november 2009
Het regent en...
De maand november is geen veelbezongen of -beschreven maand. Hoewel het niet eens tegenvalt als je wat rond-googlet: Eva Cassidy bezingt november, er is natuurlijk
'November Rain' van Guns 'n Roses, en ook Tom Waits heeft een nummer dat 'November' heet. In een Franse platenzaak zag ik ooit een lp van Barbara met een lied over de 11e maand. In Kurt Weill's September Song zit een verwijzing.
Allemaal leuk voor een novemberkind als ik. Maar niemand maakte ooit een mooiere beschrijving van de spleen en melancholie van de herfst in november dan de dichter J.C. Bloem.
November
Het regent en het is november:
Weer keert het najaar en belaagt
Het hart, dat droef, maar steeds gewender,
Zijn heimelijke pijnen draagt.
En in de kamer, waar gelaten
Het daaglijks leven wordt verricht,
Schijnt uit de troosteloze straten
Een ongekleurd namiddaglicht.
De jaren gaan zoals zij gingen,
Er is allengs geen onderscheid
Meer tussen dove herinneringen
En wat geleefd wordt en verbeid.
Verloren zijn de prille wegen
Om te ontkomen aan den tijd;
Altijd november, altijd regen,
altijd dit lege hart, altijd.
J.C.Bloem
'November Rain' van Guns 'n Roses, en ook Tom Waits heeft een nummer dat 'November' heet. In een Franse platenzaak zag ik ooit een lp van Barbara met een lied over de 11e maand. In Kurt Weill's September Song zit een verwijzing.
Allemaal leuk voor een novemberkind als ik. Maar niemand maakte ooit een mooiere beschrijving van de spleen en melancholie van de herfst in november dan de dichter J.C. Bloem.
November
Het regent en het is november:
Weer keert het najaar en belaagt
Het hart, dat droef, maar steeds gewender,
Zijn heimelijke pijnen draagt.
En in de kamer, waar gelaten
Het daaglijks leven wordt verricht,
Schijnt uit de troosteloze straten
Een ongekleurd namiddaglicht.
De jaren gaan zoals zij gingen,
Er is allengs geen onderscheid
Meer tussen dove herinneringen
En wat geleefd wordt en verbeid.
Verloren zijn de prille wegen
Om te ontkomen aan den tijd;
Altijd november, altijd regen,
altijd dit lege hart, altijd.
J.C.Bloem
vrijdag 6 november 2009
van Wassenaerconcours 2009
Het verhaal rond Unico Wilhelm rijksgraaf van Wassenaer Obdam (1692-1766) klinkt als een introductie van Jambers. De stem moet je er zelf even bijdenken: 'overdag is hij een respectabel heer van adel, een graaf zelfs, maar 's nachts geeft hij zich over aan zijn echte passie, het componeren. In het gezelschap van zijn clavecimbel werkt hij tot diep in de nacht aan zijn composities'.Pas in 1980 ontdekte de musicoloog Dunning dat de Concerti Armonici, die altijd waren toegeschreven aan Pergolesi, eigenlijk door van Wassenaer waren geschreven. De partituren werden ontdekt in de archieven van Kasteel Twickel, het familiebezit van de van Wassenaers. Het werd in die tijd als ongepast beschouwd voor een edelman om het beroep van componist uit te oefenen. Vandaar dat hij zijn composities onder andere namen liet uitbrengen.
Via de muziek hebben we aan Graaf van Wassenaer ook een klein, compact oude muziek-festivalletje te danken. De familiestichting van Wassenaer, bestaande uit nazaten van de graaf, bemoeit zich nog met dit festival en levert financiele bijdragen.
Op zondagmiddag 1 november was de finale van het concours dat parallel aan het festival gehouden wordt. De vier finalisten, ensembles voor oude muziek, kregen ieder een half uur om zich voor de jury te presenteren. Het maakte de middag zeer gevarieerd en zelfs wel spannend. Als publiek mochten we ook een stem uitbrengen.
Ik moest weg voordat de jury, waarin respectabele namen als Fabio Biondi -ook artist in residence tijdens dit festival- en Barthold Kuijken de uitslag bekend zou maken.
Daarom mijn leken-oordeel.Mijn 3e plaats: Een wonderlijk duo vormde Tempo Rubato met de Japanse Megumi Tanno en de Italiaan Antonio Piricone. Ze speelden quatre-mains op een forte piano, eerst werk van Mozart en daarna een komisch stuk van Haydn, 'Il maestro e lo scolare', dat een act werd voor een strenge leraar en een verveelde leerlinge. Tegen het einde ging de gsm van de leerlinge ook nog af, een moderne noot in dit soms wat al te guitige, maar muzikaal niet zo interessante, werkje.
Mijn favorieten waren: 'Ensemble Diamanté', met leden uit Japan en en Engeland. Opgericht in Nederland tijdens de studie aan de conservatoria van Den Haag en Amsterdam.Ze speelden mooie muziek van Telemann en Corelli en musiceerden met een losse stijl die me aansprak.
Terwijl ik deze impressie in de trein uit Amsterdam typ, worden de prijswinnaars in het Muziekgebouw aan het IJ bekend gemaakt. Hierboven staat mijn volgorde. Ik ben benieuwd wat de kenners ervan vonden.
Aanvulling
Later op de avond heeft de jury gesproken:
zondag 1 november 2009
In the mix: Peggy en Iggy
Ooit, heel lang geleden, waren er discotheken waar discjockey's platen draaiden. Tussen de plaatjes door babbelden de dj's en kondigden plaatjes aan en af. Dat vonden we toen heel gewoon, dat gebabbel. Het werd ooit fraai gepersifleerd door de band Noodweer in het nummer 'Disco'. "Allllemaaaalllll een hééél goeienavond en harrrrrtelijk welkom hier in de SunshineCorrrrneerr". Ergens in de jaren '70 bedacht iemand dat het leuker was om niet te praten maar de plaatjes naadloos in elkaar over te laten lopen. De mix was geboren. Twelve inch-versies van nummers werden zo geproduceerd dat er een break in zat zodat je een ander plaatje kon instarten. De BPM (beats per minute) stond aangegeven op het label, en je kon de platenspeler iets sneller of langzamer laten lopen voor een ideale overgang.
En na mixen kreeg je sampling, het gebruik van stukjes uit een nummer om er een nieuwe productie van te maken. En er ontstond de mash-up, het doormekaar gooien van nummers.
Ik zet hier niet vaak zomaar een filmpje neer, maar deze mash-up van 2 nummers is waanzinnig. Peggy Lee en Iggy pop samen. Zij met de klassieker 'Fever', hij met 'The Passenger'. Zo klinkt het:
En na mixen kreeg je sampling, het gebruik van stukjes uit een nummer om er een nieuwe productie van te maken. En er ontstond de mash-up, het doormekaar gooien van nummers.
Ik zet hier niet vaak zomaar een filmpje neer, maar deze mash-up van 2 nummers is waanzinnig. Peggy Lee en Iggy pop samen. Zij met de klassieker 'Fever', hij met 'The Passenger'. Zo klinkt het:
Abonneren op:
Posts (Atom)